Op 1 september bracht Dyson een nieuwe tandenborstel op de markt.
Niet zomaar een tandenborstel natuurlijk. Daarvoor doe je bij Dyson niet aan tandenborstels. De CameraJet kostte 479 euro, had een ingebouwde camera, artificiële intelligentie en kon met een gericht straaltje mondspoelmiddel zelfs tussen je tanden mikken.
Zes jaar hadden ze eraan gewerkt.
Tien dagen later werd hij alweer uit de handel genomen.
Hij was niet waterdicht......
En Mr Willy zou Mr Willy niet zijn als hij daar niet meteen een verhaal in zag.
Dus...
De tandenborstel die hogerop wilde
Er was eens een jonge tandenborstel die op een mooie ochtend voor het eerst het daglicht zag. Jong en carrièrebewust.
Lang had hij in zijn verpakking gelegen. In een winkelrek tussen tientallen andere tandenborstels, tot er eindelijk een hand naar hém had gegrepen. Niet naar die blauwe naast hem en ook niet naar die met dat gekleurde rubberen handvat. Naar hem.
Hij was uitgekozen.
De hele weg naar huis had hij in zijn verpakking liggen dromen over wat hem te wachten stond. Over blinkend witte tanden natuurlijk, over moeilijke kiezen helemaal achteraan waar alleen de allerbeste tandenborstels bij konden, en misschien wel over een eigenaar die op een dag tegen iemand zou zeggen dat hij nog nooit zo'n goede tandenborstel had gehad. Veel verder reikte zijn fantasie voorlopig niet. Hij was jong. Voor een jonge tandenborstel kan een gebit nog een heel koninkrijk zijn.
Thuis werd zijn verpakking opengescheurd en daar was dan eindelijk de wereld. Eerst het warme licht van de badkamer, daarna een grote spiegel waarin hij zichzelf voor het eerst helemaal kon zien. Zijn haren stonden prachtig recht, geen enkel sprietje uit de rij, en zijn handvat glansde alsof het speciaal voor deze ochtend was opgepoetst. Zelfs de geur van nieuw plastic vond hij heerlijk. Zo moest een toekomst ruiken wanneer er nog niets mee mis was gegaan.
Zijn eigenaar draaide hem even bewonderend tussen zijn vingers, streek met een duim over zijn haren en zette hem daarna voorzichtig in een witte beker op de wastafel.
Daar stond hij. Zijn eerste werkplek. Naast hem stonden twee andere tandenborstels. Een blauwe waarvan de haren aan de zijkanten al wat naar buiten wezen en een groene die er zo versleten uitzag dat hij vermoedelijk de tijd nog had meegemaakt waarin tanden met een vod werden gepoetst. Ze schoven vriendelijk wat op om plaats voor hem te maken.
“Welkom,” zei de blauwe.
“Dank u,” zei de jonge tandenborstel.
Die eerste ochtend kreeg hij een flinke streep tandpasta op zijn haren en mocht hij aan het werk. De mond bleek veel groter dan hij zich had voorgesteld. Hij schrobde langs snijtanden en kiezen, waagde zich helemaal naar achteren waar het donker was en kwam trots terug toen zelfs daar alles schoon was. Daarna werd hij onder de kraan afgespoeld en druipend terug in de beker gezet.
“Goed gedaan,” zei de blauwe.
De jonge tandenborstel glom. Dit was dus werken.
Maar de volgende ochtend gebeurde precies hetzelfde. En 's avonds nog eens. De dag daarna opnieuw. 's Morgens poetsen, 's avonds poetsen en daartussen drogen. De blauwe en de groene leken daar volkomen tevreden mee. Soms praatten ze over een moeilijke achterste kies of een stukje spinazie dat zich niet zonder slag of stoot had willen overgeven. De groene vertelde graag over de keer dat hij achter de radiator was gevallen en drie dagen vermist was geweest. Dat was blijkbaar het hoogtepunt van zijn loopbaan.
De jonge tandenborstel luisterde ernaar en wist één ding heel zeker. Zo wilde hij niet eindigen.
“Ik ga carrière maken,” zei hij op een avond.
De blauwe keek op. “Als wat?”
“Dat weet ik nog niet. Maar niet als dit.”
Hij keek naar de oude groene, die met zijn kromme haren tevreden tegen de rand van de beker stond te drogen. Morgenvroeg zou die weer tandpasta op zijn kop krijgen, twee minuten door een mond worden gehaald, onder de kraan worden afgespoeld en daarna terugkeren naar precies dezelfde plek. En overmorgen opnieuw. En de dag daarna ook.
Nee.
De volgende ochtend, toen zijn eigenaar hem uit de beker wilde nemen, bleef de jonge tandenborstel staan.
“Ga jij niet mee?” vroeg de blauwe.
“Ik poets niet meer.”
De oude groene draaide zich langzaam naar hem toe.
“Niet?”
“Ik ben voor grotere dingen bestemd.”
“Groter dan tanden?”
“Veel groter.”
De groene wilde nog vragen wat er voor een tandenborstel groter kon zijn dan tanden, maar hij deed het niet. Oude tandenborstels weten dat sommige vragen vanzelf beantwoord worden als je maar lang genoeg wacht.
En zo begon de jonge tandenborstel aan zijn carrière.
Eerst liet hij een motortje inbouwen. Gewone tandenborstels moesten door een mensenhand heen en weer worden bewogen; hij kon voortaan helemaal zelf bewegen.
Brrr-brrr-brrr. Hij vond het een indrukwekkend geluid.
“Daarmee kun je uitstekend poetsen,” zei de blauwe.
De jonge tandenborstel keek hem bijna beledigd aan. “Daarvoor heb ik het niet laten inbouwen.”
Daarna kreeg hij een timer. Vervolgens een druksensor. Er kwamen verschillende standen, lampjes en een klein schermpje. Telkens wanneer er iets nieuws aan hem werd toegevoegd, keek hij 's avonds wat langer naar zichzelf in de spiegel. De haren waren er nog, natuurlijk, maar die begonnen hem steeds meer voor te komen als iets uit zijn jeugd waarover je later liever niet te veel vertelt.
Op een dag kreeg hij Bluetooth. Nu kon hij met een telefoon praten.
“Waar hebben jullie het over?” vroeg de groene.
“Gegevens.”
“Over tanden?”
“Onder andere.”
De groene knikte. “Dan komt het toch nog van pas.”
Met oude tandenborstels viel werkelijk niet te praten.
Er kwam een app. De jonge tandenborstel begon gegevens te verzamelen, grafieken te maken en rapporten op te stellen. Hij wist hoelang iemand poetste, hoeveel druk er werd uitgeoefend en welke delen van een mond onvoldoende aandacht kregen. Zelf kwam hij al lang niet meer in zo'n mond. Daar had je gewone tandenborstels voor.
Hij hield zich bezig met informatie.
Niet lang daarna verdween de blauwe uit de beker. Op een ochtend werd hij gewoon weggegooid. Een paar weken later volgde de oude groene. De jonge tandenborstel zag hoe zijn versleten haren nog één keer boven de rand van de vuilnisbak uitstaken.
“Tot ziens,” zei de groene.
De jonge tandenborstel antwoordde niet meteen. “Tot ziens,” zei hij uiteindelijk toch.
Maar de groene was al weg.
Er kwamen nieuwe tandenborstels in de beker. Jonge, frisse exemplaren die iedere ochtend trouw werden natgemaakt, tandpasta op hun haren kregen en aan het werk gingen. Soms vroegen ze wie hij was.
“Hij maakt carrière,” zei er dan eentje.
En dat klonk eigenlijk best goed. Toch begon Bluetooth alleen hem na een tijdje wat gewoontjes voor te komen. De telefoon naast hem kon foto's maken, gezichten herkennen, muziek spelen en in een paar seconden de andere kant van de wereld bereiken.
Hij kon gegevens over tanden verzamelen. Dat begon opnieuw verdacht veel op tandenpoetsen te lijken.
Hij wilde kunnen zien. En dus kreeg hij een camera. Een piepkleine camera die achtentwintig beelden per seconde kon maken. Voor het eerst zag hij de wereld waar zijn soortgenoten iedere ochtend nog met hun haren doorheen moesten. Glanzende kiezen, roze tandvlees, donkere spleetjes tussen tanden. Maar waar een gewone tandenborstel alleen maar wat kon schrobben en hopen dat het goed kwam, kon hij analyseren.
Er kwam artificiële intelligentie.
Nu kon hij niet alleen zien, maar ook begrijpen wat hij zag. Hij herkende openingen tussen tanden, ontdekte plekken die extra aandacht nodig hadden en berekende precies waar iets moest gebeuren. Daarna kreeg hij zelfs een systeem waarmee hij een straaltje mondspoelmiddel precies naar de juiste plek kon sturen.
Op de wastafel werd het stil wanneer hij over zijn nieuwe mogelijkheden vertelde.
Een klein rood tandenborsteltje dat pas drie dagen in de beker stond, keek bewonderend naar hem. “Kun jij dat allemaal?”
“Ja.”
“En poets je ook?”
De jonge tandenborstel keek hem aan. “Nee.”
Het rode borsteltje zweeg.
“Poetsen is uitvoerend werk,” legde de jonge tandenborstel uit.
“O.”
Die avond stond hij lang voor de spiegel. Van een jong borsteltje dat twee keer per dag met tandpasta op zijn kop door een mond werd gestuurd, was hij uitgegroeid tot iets wat kon meten, kijken, analyseren, beslissen en communiceren.
Eigenlijk was tandenborstel niet eens meer het juiste woord. Dat vonden de mensen die hem ontwikkeld hadden blijkbaar ook.
Op een dag werd hij uit de witte beker gehaald. Niet om tanden te poetsen, maar om meegenomen te worden. Hij kwam in een grote, zware doos terecht, bekleed met zacht karton waarin ieder onderdeel zijn eigen plaatsje had. Er was ruimte voor zijn lader, voor accessoires, voor mondspoelmiddel en natuurlijk voor hemzelf, precies in het midden.
Op het deksel stonden glanzende letters.
Artificial Intelligence. Precision Cleaning. Smart Oral Care.
En in een hoek stond zijn prijs. 479 euro.
Hij moest denken aan die eerste ochtend op de wastafel. Aan zijn rechte haren, aan de blauwe tandenborstel en aan de oude groene die tevreden was geweest met twee keer per dag poetsen. De oude groene had waarschijnlijk nog geen vier euro gekost.
479 euro.
Hij had gelijk gehad. Hij was voor grotere dingen bestemd. In de winkel kreeg hij een plaats achter glas, hoog boven de gewone tandenborstels. Zijn doos stond rechtop en een klein spotje liet de glanzende letters oplichten. Mensen bleven voor hem staan. Ze lazen over zijn camera, zijn achtentwintig beelden per seconde, zijn artificiële intelligentie en alles wat hij kon.
Beneden hingen de gewone tandenborstels aan haakjes. Een handvat. Wat haren. Sommige hadden zelfs nog altijd geen batterij.
Op een avond, toen de winkel gesloten was en bijna alle lichten waren gedoofd, hoorde hij beneden zacht gefluister.
“Is dat hem?”
“Ja.”
“Die van 479 euro?”
“Ja.”
“Wat kan hij dan. Er viel een stilte. “Alles, geloof ik.”
Hoog boven hen stond de jonge tandenborstel in zijn prachtige doos. Hij keek door het glas naar zijn spiegelbeeld.
Dit was dus carrière maken. Dagenlang stond hij daar en genoot van de mensen die bleven kijken. Tot er op een ochtend eindelijk iemand kwam die 479 euro voor een tandenborstel overhad. Zulke mensen bestaan blijkbaar echt.
Zijn doos werd van het schap genomen. Voor de tweede keer in zijn leven was hij uitgekozen. Alleen voelde het deze keer anders. De eerste keer had iemand hem meegenomen omdat er thuis tanden gepoetst moesten worden. Nu werd hij meegenomen omdat hij bijzonder was.
Thuis werd zijn doos voorzichtig geopend op een badkamermeubel dat veel mooier was dan de wastafel waarop hij ooit begonnen was. Geen oude kam. Geen platgeknepen tube tandpasta. Geen kalkrand onder in de beker. Alles was wit, strak en schoon.
Hij werd uit zijn doos getild. Zijn camera ontwaakte. Zijn sensoren controleerden zichzelf. De verbinding met de telefoon kwam tot stand. Zijn artificiële intelligentie wachtte op de eerste beelden. Zes jaar ontwikkeling zat in zijn glanzende lichaam te wachten op dit ene moment.
Heel even dacht hij aan de oude groene. 's Morgens poetsen we. En 's avonds nog eens.
Hij had bijna moeten lachen.
Toen draaide iemand de kraan open. Het water was lauw. Het liep eerst over zijn haren, daarna langs zijn glanzende behuizing naar beneden. Een klein druppeltje bleef aan een naad hangen. Het trilde even in het badkamerlicht en verdween toen naar binnen.
Er knipperde een lampje. De tandenborstel wachtte.
Nog een lampje. Zijn camera werd zwart. De verbinding met de telefoon verdween.
Diep in zijn behuizing begon iets warm te worden dat helemaal niet warm hoorde te worden. Hij zocht zijn artificiële intelligentie.
Geen antwoord. Hij probeerde opnieuw. Niets.
Naast hem stond een eenvoudige tandenborstel in een beker. Wit met blauw. Een handvat, wat haren en één knopje.
“Wat gebeurt er met mij?” vroeg hij.
De gewone tandenborstel keek naar hem. “Ik weet het niet.”
“Ik ben nat.”
“Ja.”
“Is dat normaal?”
De gewone tandenborstel keek naar de kraan, naar het glas met spoelwater en naar de druppeltjes op de wastafel.
“Voor een tandenborstel?”
“Ja.”
“Ik dacht het wel.”
Het laatste lampje op zijn glanzende handvat flakkerde nog één keer. Toen werd het donker.
Later die ochtend probeerden ze hem opnieuw aan te zetten. Ze droogden hem af, drukten lang op zijn knop, legden hem aan de lader en keken op de telefoon of de app hem misschien nog kon vinden.
De app zocht. En zocht.
Er verscheen een klein draaiend cirkeltje. De tandenborstel zag het niet.
Hij werd teruggelegd in de prachtige doos waarin hij gekomen was. Het kabeltje ging erbij, het flesje mondspoelmiddel, de handleiding en het garantiebewijs. Het vloeipapier werd over hem heen gevouwen en het deksel ging dicht.
In het donker lag de tandenborstel stil. Geen camera. Geen sensoren Geen Bluetooth. Geen artificiële intelligentie. 479 euro aan vooruitgang en hij kon zelfs niet meer zoemen.
Door het karton heen hoorde hij de kraan opnieuw lopen. Daarna kwam dat geluid.
Brrr-brrr-brrr.
De eenvoudige tandenborstel was aan het werk.
Twee minuten lang hoorde hij hem poetsen. Zonder camera, zonder app, zonder achtentwintig beelden per seconde. Gewoon langs tanden en kiezen, helemaal tot achteraan. Daarna klonk opnieuw stromend water. De gewone tandenborstel werd afgespoeld, even uitgeschud en terug in zijn beker gezet. Precies zoals vroeger.
De jonge tandenborstel lag in zijn doos en luisterde.
Misschien dacht hij nog even aan zijn allereerste ochtend, toen zijn haren kaarsrecht hadden gestaan en een gebit voor hem nog een heel koninkrijk was geweest.
Maar niemand kon het hem vragen. Zijn Bluetooth werkte niet meer.
Even later werd de doos opgetild en meegenomen.
Hij had hoger willen komen dan alle andere tandenborstels.
En dat was hem gelukt.
Die middag lag hij helemaal boven op een stapel retourzendingen.