En nou hebben we toch weer iets nieuws ontdekt: Een bank waar ge geen geld kunt sparen, maar tijd.
Het bestaat werkelijk. Ze noemen het een tijdbank en het systeem is eigenlijk bijzonder eenvoudig. Ge helpt iemand een uur en in ruil daarvoor krijgt ge één uur op uw rekening. Dat kunt ge later gebruiken wanneer ge zelf eens hulp nodig hebt. Een uur tuinieren, boodschappen doen, iemand naar het ziekenhuis brengen of een computer repareren, het maakt allemaal niet uit. Een uur is een uur.
Nu heb ik in mijn leven al behoorlijk wat uren gewerkt. Eerst als zelfstandig elektricien en bordenbouwer, waarbij ik ook de nodige besturingen programmeerde, en tussendoor jarenlang voor familie en kennissen allerlei elektriciteitswerken en andere klusjes opgeknapt. Ge wilt niet weten hoeveel zondagnamiddagen ik ergens heb doorgebracht om een stopcontact bij te plaatsen, een lamp op te hangen of uit te zoeken waarom de elektriciteit weer eens uitviel. En dat allemaal voor een tas koffie en een welgemeende dank u. Als ik die uren allemaal nog kon recupereren, had ik ondertussen een behoorlijk spaarpotje.
Dus stel nu eens dat ik mij bij zo'n tijdbank zou aansluiten. Ik wandel binnen, ga aan het loket zitten en leg uit dat ik graag een rekening wil openen. De bediende vraagt welke diensten ik kan aanbieden. Elektriciteitswerken, zeg ik. Daar weet ik nog wel iets van. En computers misschien, al ben ik daar tegenwoordig ook niet meer helemaal in thuis. Bloggen zou eventueel ook kunnen, al vermoed ik dat daar niet veel vraag naar is. Tuinieren zou vroeger ook gekund hebben, maar met mijn rug is dat tegenwoordig niet meer zo'n goed idee.
De bediende knikt tevreden. Een handige elektricien kunnen ze altijd gebruiken en voor ieder uur dat ik iemand help, komt er een uur op mijn rekening. Mooi. Maar aangezien ik nu eenmaal een nieuwsgierig mens ben, wil ik toch weten waarvoor ik dat tegoed later kan gebruiken.
Nou, dat blijkt nogal wat te zijn. Iemand kan voor mij boodschappen doen, het gras maaien, een lamp ophangen of mij naar het ziekenhuis brengen. Allemaal bijzonder nuttig, vooral als ge wat ouder wordt en uw lichaam stilaan begint te protesteren.
Alleen zit ik eigenlijk met een ander probleempje. Ik heb namelijk tijd nodig. Niet om mijn gras af te rijden, want dat groeit zonder mijn hulp ook wel. Nee, ik zou graag wat extra tijd krijgen om te leven. Een paar jaar, liefst.
Ik vraag dus of ik die opgespaarde uren eventueel kan laten bijschrijven bij mijn levensverwachting.
De bediende bekijkt mij alsof ik juist gevraagd heb of ze ook tweedehands nieren verkopen. "Nee meneer, zo werkt dat natuurlijk niet."
Jammer. Ik probeer het nog eens. Stel dat ik duizend uur op mijn rekening heb, dat zijn toch ruim veertig dagen? Kan men die dan niet ergens bij mijn einddatum tellen? Het hoeft zelfs niet allemaal ineens. Een paar dagen hier, een weekje daar, ik ben nogal gemakkelijk.
Maar nee. Een uur is een uur, zegt ze, en dat kunt ge alleen gebruiken om hulp van iemand anders te krijgen.
Nu, daar zit toch een klein mankement in dat systeem. Want een uur is helemaal niet altijd een uur.
Neem nu een uur bij de tandarts. Dat duurt minstens drie dagen. Een uur op een gezellig terrasje is voorbij voordat ge uw tweede cappuccino besteld hebt. En een uur midden in de nacht, wanneer Ettertje weer eens tussen mijn schouderbladen zit te knoeien, kan behoorlijk lang duren. Hoewel, tegenwoordig kruip ik dan uit bed, zet de computer aan en begin wat te schrijven. En voor ge het weet is het 5 uur en moet ik alweer naar bed.
Maar eigenlijk ben ik dan nog niet klaar. Ik zou nog willen verder schrijven, de krant lezen of een nieuwe ontdekking in het kankeronderzoek uitpluizen. Alleen begint mijn kop tegen die tijd stilaan dienst te weigeren. En zodra de ochtendmedicatie haar werk doet, is het helemaal gedaan met de pret.
Daar zit ge dan. Uren genoeg op de klok, maar ge kunt er niet veel meer mee aanvangen. Vroeger kon ik tien uur per dag werken, tegenwoordig ben ik soms na een paar uur achter mijn pc al zo suf dat ik nauwelijks nog weet waarmee ik bezig was.
Zouden ze die verloren uren bij de tijdbank ook terugbetalen?
Ik zou er nogal een administratie aan overhouden. Verloren uren wegens pijn, verloren uren wegens vermoeidheid, verloren uren wegens medicatie. En dan nog de uren die ik kwijt ben omdat ik vergeten ben waarmee ik bezig was. Die zou ik vermoedelijk twee keer aangeven, gewoon omdat ik niet meer weet dat ik ze al ingediend heb.
Maar goed, die bediende heeft natuurlijk gelijk. Haar bank kan mij geen extra levensjaren bezorgen. Dat kunnen de dokters trouwens ook niet beloven, al heb ik aan de medische vooruitgang ondertussen al behoorlijk wat extra tijd te danken.
Alleen zou ik er graag nog wat bij krijgen. Iedere keer wanneer ik over een nieuwe kankerbehandeling lees, begin ik te rekenen. Hoelang duurt het nog voordat ze die kunnen gebruiken? Vijf jaar? Tien jaar? En hoelang kunnen ze Ettertje nog in bedwang houden?
Voor een gezonde dertiger is tien jaar wachten vervelend. Voor mij kan dat weleens een beetje te lang zijn.
En daar had ik dus graag die tijdbank voor gebruikt.
Misschien kan ik ergens nog wat uren bijeen scharrelen. Ik heb ondertussen meer dan duizend blogs geschreven. Daar kruipt tijd in, hoor. Soms een uurtje, soms een halve dag, en soms ben ik twee dagen aan het knoeien aan een stukje dat achteraf nauwelijks iemand leest.
En dan al die berichten op kanker.nl. Nieuwe patiënten die met vragen zitten, lotgenoten die hun verhaal kwijt willen of bang zijn voor hun volgende scan. Ge begint een antwoord te schrijven en voor ge het weet, zijt ge een uur verder.
Al gaat er ook nogal wat tijd verloren aan discussies die uit de hand lopen, grappen waar iemand zich aan ergert en berichten waarop ge eigenlijk beter niet had gereageerd. Ik heb ooit zelfs in een vlaag van colère een hele hoop blogs verwijderd, om ze daarna weer terug te zetten. Als er ergens een bank bestaat die verloren uren terugbetaalt, mogen ze gerust eens naar dat dossier kijken.
Maar sommige uren zou ik voor geen geld willen terugkrijgen. Die van een goed gesprek met een lotgenoot, bijvoorbeeld. Of gewoon wat zeveren over de politiek, het weer en andere onnozelheden. En af en toe een grap vertellen waar een buitenstaander vermoedelijk steil van achterover zou vallen.
Er zijn ondertussen mensen bij met wie ik nooit meer zal kunnen praten. En soms denk ik dan aan een bericht waarop ik pas de volgende dag wilde antwoorden.
Morgen, jawel. Dat is tegenwoordig ook zo'n woord waar ge wat voorzichtig mee moet zijn.
Misschien moet ik mijn plan dus maar aanpassen. Niet langer proberen al mijn vroegere werkuren terug te krijgen, maar een kredietregeling opzetten. Ge leent wat tijd bij iemand die er nog genoeg heeft en betaalt die later terug. Zonder interest uiteraard, want we zijn hier geen gewone bank.
Al zie ik onmiddellijk een probleem. Wie gaat aan een drieënzeventigjarige kankerlijer met uitgezaaide prostaatkanker nog een lening op twintig jaar toestaan? Ik vermoed dat ze eerst mijn medisch dossier zouden willen inkijken.
En dan mag ik het waarschijnlijk vergeten. Bovendien vraag ik mij af waar we al die uren vandaan moeten halen. Mevr Willy heeft er de laatste maanden al meer dan genoeg aan mij besteed. Uren die ze anders aan haar eigen bezigheden had kunnen besteden en die zij ook nooit meer terugkrijgt.
Tja, zo bekeken wordt het toch een ingewikkeld banksysteem. Maar goed, ik heb vandaag weer een paar uur achter mijn pc gezeten, een nieuw onderwerp ontdekt en er een heel blog over volgeschreven. Niet slecht voor iemand die stilaan door zijn voorraad begint te geraken.
En morgen zien we wel weer.
Maar als iemand toevallig een bank weet waar ge een jaar of vijf extra kunt lenen, dan houd ik mij aanbevolen.
Terugbetaling kan ik helaas niet garanderen.
Voor wie denkt dat ik die tijdbank uit mijn duim gezogen heb: In Vlaanderen bestaat zoiets. Het heet LETS Vlaanderen (Local Exchange Trading System). Ge helpt iemand, krijgt daarvoor punten gebaseerd op de tijd die ge eraan besteedt, en met die punten kunt ge zelf weer hulp krijgen. Een uur computerhulp is daarbij evenveel waard als een uur tuinieren. Er zijn verspreid over Vlaanderen lokale LETS-groepen en het systeem bestaat dus wel degelijk. Alleen zijn ze niet zo happig op mensen die eindeloos punten oppotten. Het is de bedoeling dat ge ze ook weer uitgeeft.
Meer informatie op www.letsvlaanderen.be.
En nee, levensjaren staan ook daar niet in de catalogus.