Sommigen onder jullie kennen haar misschien al. Orchidee, of Frans zoals ze werkelijk heet. Een bijzonder goede online vriendin van mij, intussen 80 jaar jong, en al vele jaren samen met haar maatje van 90.
Dat maatje van haar is dementerend. En die vervloekte ziekte is al een hele tijd bezig om stukje bij beetje zijn herinneringen, zijn mogelijkheden en zijn vertrouwde wereld af te breken. Maar ze wonen nog altijd samen. Hij herkent haar nog, zoekt haar nabijheid en heeft haar ontzettend hard nodig. En zij hem. Want ondanks alles zijn die twee nog altijd gewoon een verliefd stelletje. Al komt er tegenwoordig wel heel wat meer bij kijken dan vroeger.
Frans schrijft regelmatig over hun belevenissen op dementie.nl. Over de mooie momenten, maar evengoed over de zorgen, de vermoeidheid, de twijfels en de kleine ergernissen die nu eenmaal bij zo'n leven horen. En telkens weer voel je tussen haar regels door hoeveel ze van die man houdt. Een liefde waar zelfs die smerige dementie voorlopig geen vat op lijkt te krijgen.
In haar laatste blog vergeleek Frans zichzelf met een kameleon. Al naargelang de omstandigheden verandert ze voortdurend van rol. Echtgenote, verzorgster, regelaar, begeleider, twijfelaar. En soms ook gewoon een doodvermoeide vrouw die even niet meer weet waar ze het zoeken moet.
Dat verhaal bleef bij mij hangen. Vooral omdat achter al die verschillende rollen nog altijd dezelfde vrouw schuilgaat. Eentje die boven alles gewoon de echtgenote van haar maatje wil blijven. En dus heb ik voor haar een sprookje geschreven. Een beetje Hans Christian Andersen, met hier en daar een flinke scheut Mr Willy. Het was oorspronkelijk bedoeld als een persoonlijke reactie op haar blog, maar ik vind het eigenlijk te mooi om het alleen daar te laten staan.
Vandaar dat ik het ook hier met jullie wil delen.
Voor Frans. En voor haar maatje.
Er was eens een kameleon die nogal hoog met zichzelf opliep. En eerlijk is eerlijk, daar had hij wel enige reden toe. Zet hem tussen de bladeren en hij werd groen. Laat hem over een oude boomstam kruipen en zijn vel kreeg de kleur van de verweerde schors, met hier en daar zelfs een donker vlekje alsof er mos op groeide. En wanneer hij zich tussen de vuurrode bloemen nestelde, leek het wel alsof een van die bloemen plots pootjes had gekregen. De vlinders vlogen verschrikt op en een lieveheersbeestje dat toevallig passeerde, maakte dat het wegkwam.
De kameleon genoot ervan. Soms bleef hij urenlang op een tak zitten, met één oog gericht op de wereld en het andere op zijn eigen prachtige lijf. Moeder Natuur had bij zijn schepping duidelijk een bijzonder goede dag gehad. Bij de andere dieren was ze een stuk minder zorgvuldig te werk gegaan. Een koe bleef een koe, een varken bleef een varken en de mens, ach, die arme mens. Die moest zijn hele leven rondlopen in hetzelfde vel, of hij nu gelukkig was of ongelukkig, verliefd of verdrietig. Hooguit werd hij eens rood van schaamte of spierwit van schrik. Een nogal povere vertoning, vond de kameleon.
Tot hij op een warme zomeravond door een openstaand slaapkamerraam naar binnen kroop. De gordijnen bewogen zachtjes in de avondwind en ergens buiten zong nog een laatste vogel, die blijkbaar niet goed wist wanneer het tijd was om zijn bek te houden. In de kamer hing die eigenaardige, vertrouwde geur van een huis waarin al heel lang geleefd werd. Een beetje lavendel, pas gewassen lakens, een vleugje nachtcrème. Op het nachtkastje stond een glas water, daarnaast lagen een bril en een boek waarvan de bladwijzer al een hele tijd op dezelfde bladzijde zat.
In het grote bed lagen twee oude mensen.
De man sliep. Heerlijk, diep en zorgeloos, met zijn mond een beetje open en één hand boven op de dekens. Af en toe bewoog hij zijn lippen, alsof hij in zijn dromen nog iets belangrijks te vertellen had. Dan ontsnapte er een zachte zucht en nestelde hij zich weer wat dieper in zijn kussen. Die man had duidelijk een bijzonder goede verstandhouding met de slaap.
Naast hem lag een vrouw. Zij sliep niet.
Ze lag op haar zij, met haar gezicht naar hem toe, en keek. Naar die vertrouwde neus, de rimpeltjes rond zijn ogen, dat weerbarstige plukje haar dat ze al ontelbare keren had gladgestreken en dat zich nog altijd van niemand iets aantrok. Vijfenvijftig jaar had ze naast die man gelegen. Ze kende iedere plooi van zijn gezicht, iedere beweging die hij in zijn slaap maakte. Ze wist wanneer hij droomde, wanneer hij het te warm had en wanneer hij zich binnen enkele ogenblikken zou omdraaien. Vroeger had ze daar nauwelijks bij stilgestaan. Nu leek zelfs zoiets onnozels als zijn rustige ademhaling iets kostbaars geworden.
Af en toe schoof ze wat dichterbij. Heel voorzichtig, om hem niet wakker te maken. Dan legde ze haar hand op zijn arm, voelde de warmte van zijn huid en liet haar vingers langzaam over zijn pols glijden. Soms streek ze een haarlok van zijn voorhoofd. Een gebaar dat haar handen blijkbaar nog kenden van lang voordat die handen oud waren geworden.
Een keer opende de man even zijn ogen. Hij keek haar aan, nog half verloren in zijn dromen, en zijn gezicht klaarde op. Zijn hand zocht de hare onder de dekens. Hij kneep er zachtjes in, mompelde iets onverstaanbaars en sliep alweer verder.
De vrouw glimlachte. Ze bleef nog een hele tijd met haar hand in de zijne liggen.
De kameleon, die inmiddels op de vensterbank een comfortabel plaatsje had gevonden, keek met stijgende verbazing toe. Wat een zonderling mens. Daar lag een man te slapen, iets wat hij blijkbaar uitstekend kon, en die vrouw bleef maar naar hem kijken. Alsof ze bang was dat hij zou verdwijnen zodra ze even haar ogen sloot.
En het vreemdste was dat er op haar gezicht zoveel tegelijk te zien viel. Tederheid, vermoeidheid, een glimlach die nauwelijks een glimlach was. En daarachter iets anders, iets wat de kameleon nog nooit had gezien en waarvoor hij in zijn hele prachtige kleurenverzameling geen passende tint kon vinden.
Hij probeerde het nog even met zachtgroen. Daarna met blauw. Geen van beide kwam ook maar in de buurt.Ten slotte gaf hij het op. Morgen zou hij dat vreemde mensenwijf eens wat nauwkeuriger bekijken.
Hij krulde zijn staart om zijn lijf en viel in slaap.
In het bed sliep de man nog altijd.
Maar de vrouw lag wakker, met haar vingers voorzichtig om de hand van haar maatje geklemd. Alsof ze daarmee iets kon tegenhouden wat langzaam, heel langzaam, tussen die vingers dreigde weg te glippen.
De vrouw heette Orchidee. Een wat merkwaardige naam, vond de kameleon, al moest hij toegeven dat hij zelf ook niet bepaald met een eenvoudige naam door het leven ging.
Toen de man wakker werd, boog Orchidee zich over hem heen. "Goeiemorgen, slaapkop."
Hij glimlachte. Een slaperige glimlach, maar wel eentje die helemaal voor haar bestemd was. "Zijt ge daar?"
"Waar zou ik anders zijn, onnozelaar?" Hij stak zijn hand uit en trok haar wat dichterbij.
Ze gaf hem een kus, waarna hij nog even zijn ogen sloot. Alsof de dag voor hem best nog een tijdje mocht wachten. Orchidee kreeg een zachte, gouden kleur.
De kameleon, die zich graag aanpaste aan zijn omgeving, werd onmiddellijk goudgeel. Het stond hem bijzonder goed, vond hij.
Maar nog voor het ontbijt achter de rug was, begon de vrouw te veranderen. Ze hield een glas vast terwijl haar man dronk. Ze schoof zijn stoel wat dichter bij de tafel, legde iets klaar en herinnerde hem aan wat hij nog moest doen. Allemaal kleine handelingen, bijna onopvallend. Behalve voor de kameleon, die geen seconde van haar afkeek.
Soms wilde de man iets zelf doen. "Laat maar, dat kan ik nog."
Dan trok ze haar handen terug. Dat was blijkbaar ook een kunst. Weten wanneer ge moest helpen, maar vooral wanneer ge uw handen moest thuishouden.
De kameleon werd blauw. Een rustige, beschermende kleur. Hij vond dat hij er bijzonder verstandig uitzag.
Een uurtje later was van die rust niet veel meer over. De telefoon rinkelde. Er moest een afspraak verzet worden. Iemand zou terugbellen, maar deed dat natuurlijk niet. Er lagen papieren op tafel, een agenda stond open en ergens tussen een ziekenhuisbrief en een rekening was een belangrijk telefoonnummer verdwenen. Orchidee liep heen en weer, zocht, schreef, luisterde naar een eindeloos muziekje en probeerde ondertussen haar man gerust te stellen.
Die zat aan tafel en keek naar haar. "Orchidee?"
"Ja, schat?"
"Komt ge hier eens?"
"Een ogenblikje."
Hij knikte. Even later keek hij weer op. "Zijt ge nog lang bezig?"
"Bijna gedaan." Hij zweeg. Zijn blik bleef op haar rusten. Hij begreep heus wel dat ze iets belangrijks aan het regelen was. Maar hij miste haar. Ze was amper drie meter bij hem vandaan, en toch was ze even onbereikbaar als iemand aan de andere kant van de wereld.
Toen ze eindelijk neerzat, schoof hij zijn hand over de tafel naar de hare. "Zo," zei hij tevreden. Meer moest dat blijkbaar niet zijn.
De kameleon had zich ondertussen grijs gekleurd. Het grijs van formulieren, afspraken en instanties waar ge eerst tien minuten tegen een machine moet praten voor ge eindelijk een mens aan de lijn krijgt. Hij begon stilaan te vermoeden dat deze Orchidee niet helemaal normaal was.
Na de middag kwam het kruiswoordraadsel tevoorschijn. De man had vroeger veel gelezen. Boeken, kranten, alles wat letters had, moest eraan geloven. Hij kende woorden waar de kameleon nog nooit van gehoord had, al was dat laatste niet zo moeilijk. De kameleon had immers nooit leren lezen.
Maar tegenwoordig deden die woorden vervelend. Ze zaten nog ergens in het hoofd van de man, dat wist Orchidee zeker. Alleen wilden ze niet altijd meer naar buiten. Alsof iemand alle laden van een grote boekenkast had leeggehaald, de inhoud op een hoop had gegooid en vervolgens het licht had uitgedaan.
Orchidee ging mee op zoek. "Een vogel. Vijf letters."
De man fronste. "Een merel?"
"Ja!" Hij glunderde.
"Zie je wel!" Ze lachte en schreef het woord in de vakjes. Voorzichtig, zodat hij kon meekijken. Het volgende woord kwam niet. En het daaropvolgende evenmin. Orchidee gaf kleine aanwijzingen. Soms hielp het. Soms zag ze hoe hij diep nadacht, zijn lippen bewoog en met zijn vingers over het tafelblad streek, alsof hij de verdwenen letters daar misschien zou terugvinden. Dan kwam er niets. Zijn gezicht veranderde. Niet veel. Een klein trekje rond zijn mond, een lichte spanning in zijn ogen.
Orchidee kende dat gezicht. Ze legde haar hand op zijn arm. "Laat maar. We nemen een ander woord."
"Ik wist dat vroeger allemaal."
"Dat weet ik, schat."
Hij keek naar het papier. "Raar toch."
"Ja," zei ze zacht. "Raar."
De kameleon had zich geel gemaakt, maar merkte tot zijn verbazing dat er donkere vlekken door zijn mooie kleur liepen. Hij schudde zich. De vlekken bleven.
Die avond begreep hij eindelijk wat er in dat huis aan de hand was. Er woonde een dief. Geen gewone dief, zo eentje die met een zaklamp en een koevoet door het raam kruipt. Die zijn gemakkelijk genoeg. Ge geeft een flinke brul, belt de politie en als ge geluk hebt, zit het schorremorrie tegen de ochtend achter slot en grendel.
Nee, deze dief was een stuk gemener. Hij woonde in het hoofd van de man. Daar had hij zich jaren geleden binnengedrongen en sindsdien was hij bezig de boel leeg te halen.
Eerst heel voorzichtig. Een naam die niet onmiddellijk te binnen schoot. Een afspraak die vergeten werd. Een voorwerp dat op een vreemde plaats terechtkwam. Ach, iedereen vergeet weleens wat.
Maar de dief kreeg de smaak te pakken. Hij begon hele stukken verleden mee te nemen. Woorden verdwenen. Bekende handelingen werden ingewikkeld. Dingen die een mens zijn hele leven zonder nadenken doet, moesten plots opnieuw uitgelegd worden.
En het ergste was dat de dief zijn slachtoffer gewoon liet zitten terwijl hij diens bezittingen wegsleepte. De man merkte het soms zelf. Dan keek hij verbaasd, of verdrietig, of een beetje beschaamd. Alsof hij iets verkeerd had gedaan. Orchidee zag het allemaal gebeuren. Ze kon de dief niet tegenhouden. Ze kon alleen proberen zijn handen weg te slaan wanneer hij weer iets wilde meenemen.
En dikwijls kwam ze te laat.
De kameleon vond het een smerige geschiedenis.
Hij had al rupsen gezien die zich binnenstebuiten vraten, spinnen die hun eigen mannetje oppeuzelden en vogels die de jongen van een ander uit het nest kieperden. Moeder Natuur was bepaald geen zachtzinnige dame.
Maar dit? Dit was wel bijzonder gemeen.
Want de dief nam niet alleen dingen van de man mee. Hij stal ook van Orchidee. De gesprekken die ze vroeger voerden. De boeken waarover ze samen praatten. De plannen die ze maakten. De vanzelfsprekendheid waarmee ze elkaar begrepen zonder iets te zeggen.
En soms, heel even, stal hij zelfs haar geduld.
Dat gebeurde de volgende ochtend. De man stelde een vraag. Orchidee antwoordde. Vijf minuten later kwam dezelfde vraag terug. Ze antwoordde opnieuw, terwijl ze verderging met wat ze aan het doen was.
Bij de derde keer schoot haar stem uit. "Maar dat heb ik je toch al twee keer gezegd!"
Het werd stil. De man keek naar haar. Zijn ogen werden groot, niet van angst, maar van verwarring. "O," zei hij.
Dat ene kleine woordje. Orchidee voelde het tot in haar maag. Ze had hem niet willen kwetsen. Natuurlijk niet. Maar ergens in die vrouw zat ook nog een gewone, vermoeide mens. Eentje die weleens slecht had geslapen, die zich zorgen maakte en die soms gewoon genoeg had van het hele gedoe.
Ze draaide zich om, nam een kopje uit de kast en zette het veel harder op het aanrecht dan nodig was.
De kameleon werd rood. Knalrood. Hij voelde zich er niet prettig bij.
Toen Orchidee zich even later naast haar man zette, keek die naar haar op. "Zijt ge kwaad op mij?"
Ze slikte. "Nee, schat."
"Ik doe toch mijn best."
"Dat weet ik." Ze streek met haar vingers door zijn haar. "Natuurlijk weet ik dat."
Hij legde zijn hoofd even tegen haar schouder. En zij bleef zitten. Met een arm om hem heen en dat vervelende brokgevoel in haar keel.
Een uur later was hij het voorval vergeten.
Orchidee niet. Die droeg het de rest van de dag mee, als een kiezelsteentje in haar schoen. Niet groot genoeg om te stoppen met lopen, maar bij iedere stap voelde ze het zitten.
De kameleon begon zich af te vragen of zijn prachtige vermogen om van kleur te veranderen eigenlijk wel zo'n bijzonder geschenk was. Voor hem was het een spelletje.
Voor Orchidee blijkbaar niet.
Die nacht lag de man opnieuw te slapen. Orchidee lag wakker. De kameleon zat op de rand van het nachtkastje en keek naar haar. Haar kleuren wisselden nauwelijks nog. Ze was donker geworden, een vreemd mengsel van blauw, grijs en iets wat hij niet kon thuisbrengen.
"Waarom slaapt ge niet?" fluisterde hij.
Orchidee schrok niet eens. Na zoveel slapeloze nachten kon een pratende kameleon er blijkbaar ook nog wel bij. "Omdat ik wakker ben," antwoordde ze.
"Dat zie ik ook wel. Ik ben niet achterlijk."
"Dan moet ge geen achterlijke vragen stellen." De kameleon was even beledigd.
"Ik vraag het maar omdat ge er zo moe uitziet."
"Dank u voor het compliment." Hij zweeg een tijdje. "Zijt ge bang?"
Orchidee keek naar haar man. "Ja."
"Waarvoor?"
Ze dacht na. "Voor morgen, denk ik."
"Wat is er morgen?"
"Dat weet ik niet."
De kameleon begreep er niets van. Hoe kon een mens nu bang zijn voor iets waarvan ze niet eens wist wat het was?Orchidee zag zijn verbaasde kopje. "Weet ge," zei ze, "soms denk ik dat ik hem iedere dag een heel klein beetje kwijtraak. Niet veel. Zo weinig dat een ander het nauwelijks merkt. Maar ik wel."
Ze keek naar de handen van haar man. "Die handen ken ik al vijfenvijftig jaar. Ik weet hoe hij zijn vingers beweegt wanneer hij nadenkt. Hoe hij zijn mond trekt als iets hem niet aanstaat. Hoe hij mij aankijkt wanneer hij iets grappigs wil zeggen."
Ze zweeg. "En soms doet hij dat nog altijd. Dan is hij er weer helemaal. Mijn man. Mijn lief maatje. Dan zitten we samen te lachen om iets onnozels en lijkt er niets veranderd."
De kameleon kroop wat dichterbij. "En dan?"
"Dan komt die dief weer langs." Er klonk iets hards in haar stem.
"En dan kan ik opnieuw beginnen zoeken naar wat hij deze keer heeft meegenomen."
De kameleon keek naar de slapende man. "Waarom jaagt ge die dief niet weg?"
Orchidee glimlachte droevig. "Als ik wist hoe dat moest, jongen, dan had ik hem allang met zijn kop door het raam gesmeten."
Dat begreep de kameleon dan weer uitstekend. "Maar hij kent u toch nog?" vroeg hij. "
Ja."
"Hij weet toch dat gij zijn vrouw zijt?"
"Ja."
"En hij houdt toch van u?"
Orchidee keek naar het gezicht op het kussen. Die vertrouwde neus. Dat kleine plooitje naast zijn mond. De wimpers die licht bewogen wanneer hij droomde. "Ja," fluisterde ze. "Gelukkig wel."
"Dan is er toch niets aan de hand?"
Orchidee keek het beestje een hele tijd aan. "Gij hebt zeker nog nooit van iemand gehouden?"
De kameleon zette zijn borst op. "Natuurlijk wel. Van mezelf bijvoorbeeld. Bijzonder veel zelfs."
Orchidee moest lachen. Een echte lach dit keer. "Dat dacht ik al."
Ze schoof wat dichter tegen haar man aan. "Weet ge wat het ergste is? Dat ik niet alleen bang ben om hem te verliezen. Ik ben ook bang voor de dag waarop hij mij misschien niet meer kent."
De kameleon zei niets. "Dat hij naar mij kijkt alsof ik een vreemde ben. Dat ik hem aanraak en hij niet meer weet waarom. Dat hij mijn naam niet meer kent, terwijl ik de zijne al vijfenvijftig jaar iedere dag in mijn hoofd heb."
Haar stem werd zachter. "En wat moet ik dan?"
Voor het eerst in zijn leven wist de kameleon geen antwoord.
Orchidee streek een verdwaalde haarlok van het voorhoofd van haar man. "Maar weet ge," zei ze, "soms ben ik ook bang dat ik op een dag niet meer gewoon van hem kan genieten. Dat ik alleen nog maar bezig ben met verzorgen, opletten, regelen en controleren. Dat ik vergeet dat die man naast mij niet mijn patiënt is."
Ze boog zich naar hem toe. "Dat is mijn man, verdorie."
De kameleon knikte langzaam. Dat begreep hij. Een beetje toch.
Hij had die middag gezien hoe de man met zijn ogen naar Orchidee had gezocht toen ze even de kamer uit was. Hoe zijn gezicht opklaarde zodra ze terugkwam. Hoe hij haar hand vastnam, ook wanneer er niets te vragen of te vertellen viel. Maar hij had ook gezien hoe Orchidee soms midden in een bezigheid stilviel om even naar haar man te kijken. Hoe haar gezicht verzachtte wanneer hij naar haar lachte. Hoe ze bij het avondeten haar stoel zo had gezet dat hun knieën elkaar raakten.
En de kameleon, die zichzelf toch als een bijzonder scherpzinnig dier beschouwde, begon eindelijk iets te begrijpen.
De man had Orchidee nodig. Maar Orchidee had haar man minstens even hard nodig. Niet alleen de man die hij vroeger was. Die haar had helpen zorgen voor de kinderen, met haar had gelachen en geruzied, die haar had vastgehouden wanneer het leven weer eens zijn smerigste kant liet zien. Ook deze man. Deze man die soms naar zijn woorden zocht. Die haar driemaal hetzelfde vroeg. Die niet altijd meer wist welke dag het was, maar haar hand nog altijd tussen duizend andere handen zou herkennen.
Ze wilde hem niet alleen verzorgen. Ze wilde naast hem zitten, hem voelen, tegen hem aan kunnen zeuren, zijn warmte naast zich hebben. Ze wilde dat hij er was wanneer ze 's morgens wakker werd. Niet omdat er iets moest gebeuren, maar gewoon omdat hij daar hoorde. En soms wilde ze zelf ook weleens verzorgd worden. Al was het maar door die ene hand die in het donker de hare zocht.
De man bewoog. "Orchidee?"
Ze draaide zich onmiddellijk om. "Ja, schat?"
"Zijt ge nog wakker?"
"Ja."
Hij keek haar slaperig aan. "Kom eens hier."
Ze schoof dichterbij. Hij legde zijn arm om haar heen. Niet zo stevig als vroeger, maar ze voelde zijn vingers tegen haar rug. Hij trok haar voorzichtig naar zich toe en drukte een kus op haar voorhoofd. "Ge moet niet altijd zo bezig zijn," mompelde hij.
Ze glimlachte. "Nee, schat." "Ge moet ook wat rusten."
"Ja, schat." Hij sloot zijn ogen. Even later sliep hij alweer. Maar zijn arm bleef liggen.
Orchidee legde haar hoofd tegen hem aan. Voorzichtig, zodat ze hem niet wakker maakte. Daar lag hij dan. Haar man. Dezelfde en toch niet meer dezelfde. Een beetje kleiner geworden misschien, een beetje onzekerder. Maar nog altijd die heerlijke, eigenwijze kerel met wie ze al meer dan een halve eeuw lief en leed had gedeeld. En zolang hij haar nog herkende, zolang hij zijn hand naar haar uitstak, zolang hij haar nog nodig had, was er iets wat die vervloekte dief blijkbaar nog niet te pakken had gekregen.
Orchidee sloot haar ogen. Op het nachtkastje probeerde de kameleon zijn kleuren aan te passen. Eerst goud, dan blauw, een beetje grijs. Er kwam rood bij, en dat vreemde donkere paars van de angst die hij niet begreep.
Het werd een afschuwelijke mengelmoes. Hij probeerde opnieuw. Het resultaat was nog erger. Hij zag eruit als een beschimmelde augurk die drie weken achter een radiator had gelegen. "Godverdomme," mompelde hij.
Hij keek naar Orchidee. Zij had inmiddels haar ogen gesloten. Haar gezicht lag tegen de borst van haar man en haar hand rustte op zijn buik. De kameleon staarde naar haar.
En voor het eerst sinds Moeder Natuur hem met zijn prachtige kleuren had uitgerust, voelde hij zich een tamelijk onbeduidend beest.
Hij kroop terug naar de vensterbank, krulde zijn staart om zijn lijf en maakte zich zo klein mogelijk.
Even later sliep hij. De man sliep ook. Orchidee niet. Ze had haar ogen alweer geopend. Ergens in het huis kraakte een plank. Buiten reed een auto voorbij. De verwarming tikte zachtjes en de man ademde rustig verder. Ze luisterde. Niet omdat ze bang was voor de stilte. Maar omdat ze wist hoe broos die vanzelfsprekendheid naast haar was geworden.
Ze boog zich iets naar hem toe en kuste zijn wang. "Slaap maar, schat."
In zijn slaap bewoog hij zijn hand. Zijn vingers tastten even over het laken, vonden de hare en sloten zich eromheen.
Orchidee bleef doodstil liggen. Ze glimlachte.
En ergens diep vanbinnen hoopte ze dat de dief vannacht eindelijk eens zijn smerige poten thuishield.