Ettertje en de Laatste Verdedigingslinie

Gepubliceerd op 19 november 2026 om 00:34

Ettertje had zijn legers opnieuw verzameld.
Hoog boven de besneeuwde bergpassen van T4 hing een loodzwarte hemel. Uit de diepe kloven steeg de rook van honderden kampvuren op en over de kale rotshellingen weerklonk het zware gedreun van oorlogstrommels.
De kleine krijgsheer stond op de hoogste toren van zijn zwarte burcht. Over zijn gehavende maliënkolder droeg hij een mantel van zwart wolvenbont en aan zijn gordel hing het vervaarlijke kromzwaard waarmee hij al zoveel van zijn vijanden een kopje kleiner had gemaakt. Boven zijn hoofd wapperde de gevreesde zwarte wolvenkop op een bloedrood veld, het oorlogsteken waarvoor al menig koninkrijk de poorten had gesloten.

Zijn gezicht was verwrongen van woede. Al weken voerde hij oorlog tegen het koninkrijk Ribbenwal. Hij had zijn beste krijgers opgeofferd, zijn zwaarste stormrammen ingezet en de donkere tovenaars van T5 om hulp geroepen. Maar telkens opnieuw had die vervloekte oude koning hem weten terug te slaan. En nu hadden zijn spionnen hem een bericht gebracht dat hij aanvankelijk nauwelijks had durven geloven. In de Koninklijke Arsenalen van Ribbenwal was een verschrikkelijke ramp gebeurd. Een groot deel van de eigen strijdmacht was door een ontspoorde betovering uitgeschakeld en de koning zelf had urenlang tussen leven en dood gezweefd.

De gevreesde ruiters van Pallaadone stonden werkloos in hun kazernes en zelfs de oude Morfinegarde had bevel gekregen haar wapens neer te leggen. Alleen de machtige Fentanylwachters hielden nog stand op de buitenste vestingmuren. 
Ettertje kon zijn geluk nauwelijks op. "Bij de zwarte machten van Mordor! Laat de stormrammen aanrukken. Nog voor het ochtendgloren wil ik de poorten vaan Ribbenwal in stukken zien liggen!"

Diezelfde nacht trok een geweldige krijgsmacht vanuit de bergpassen naar beneden. Voorop marcheerden de zwaarbewapende krijgers van T4, gehuld in zwarte maliënkolders en met vervaarlijke bijlen over hun schouders. Achter hen volgden de troepen uit T5, gewapend met lange speren en kromme zwaarden. Boven de eindeloze rijen soldaten wapperden honderden zwarte banieren en tussen de legioenen werden reusachtige belegeringswerktuigen meegesleept. De grond dreunde onder hun voeten.
Toen de eerste vijandelijke vaandels boven de bergkam verschenen, bliezen de wachters van Ribbenwal op hun zilveren krijgshoorns. Van toren tot toren werd het alarmsignaal overgenomen. Op de hoogste kantelen hesen de schildknapen de oude koninklijke banier, een zilveren vestingtoren op een nachtblauw veld, waaronder de koningen van Ribbenwal al eeuwenlang hun oorlogen hadden uitgevochten.

De koning werd onmiddellijk gewekt. Nog half versuft haastte hij zich naar de hoogste toren, waar zijn oude veldheer hem opwachtte. "Sire, de vijand komt met een ontzaglijke strijdmacht. De noordelijke bergpassen zijn al verloren en onze voorposten trekken zich terug. Zonder de Palladone-ridders kunnen wij de doorgangen onmogelijk blijven verdedigen."
De koning keek naar de zwarte mensenmassa die langzaam door het dal naderde. "Laat de ridders uitrukken. En ontbied onmiddellijk de Morfinegarde!"
De veldheer aarzelde. "Sire, de Koninklijke Arsenalen zijn nog verzegeld. Na de ramp heeft de koningin de sleutels in bewaring genomen."
De koning vloekte. "Dan halen jullie die verdomde sleutels toch!"

Maar voor er nog iemand kon antwoorden, klonk vanuit het dal een verschrikkelijk geraas. De eerste stormram had de buitenste poort bereikt. Met een dreun die tot diep in het paleis hoorbaar was, sloeg de met ijzer beslagen ram tegen het eeuwenoude hout. De wachters op de muren schoten een regen van brandende pijlen op de aanvallers af, maar de zwarte krijgers bleven oprukken. Hun schilden vormden een aaneengesloten dak waaronder de volgende rijen soldaten zich naar de poort haastten. 
Op de westelijke muur verschenen ondertussen de eerste belegeringsladders. De Fentanylwachters vochten als bezetenen. Kokende pek werd over de aanvallers uitgestort, zware rotsblokken stortten van de kantelen en overal klonk het gekletter van zwaarden op schilden.

Bij de noordelijke wachttoren wist een groep krijgers van T5 eindelijk de borstwering te bereiken. Hun aanvoerder, een reusachtige krijger met littekens over zijn hele gezicht, sprong als eerste over de muur en sloeg met zijn zware strijdbijl een schildwacht neer. "Voor Ettertje! Dood aan de koning!"
Zijn mannen stormden achter hem aan. Even leek het erop dat de verdediging zou bezwijken. Maar toen verscheen vanuit de binnenste vesting een kleine eenheid van de Fentanylgarde, aangevoerd door een oude kapitein met een zilveren helm. Met getrokken zwaard wierp hij zich op de indringers.
De twee aanvoerders botsten midden op de smalle weergang tegen elkaar. De zwarte krijger zwaaide zijn bijl met zoveel kracht dat het schild van de kapitein in tweeën spleet. Maar nog voor hij een tweede slag kon uitdelen, dreef de oude Fentanylstrijder zijn zwaard tussen de schubben van diens maliënkolder. Met een verschrikkelijke kreet stortte de reus achterover, sleurde twee van zijn eigen mannen mee en verdween over de rand van de muur.

Een ogenblik later werden de overgebleven aanvallers teruggedreven. De wachttoren was gered.  Maar in het dal bleef Ettertjes leger aangroeien. Nieuwe regimenten verschenen uit de donkere bergpassen en boven hun hoofden rezen de bloedrode banieren met de zwarte wolvenkoppen op. De koning had de strijd vanaf de hoogste toren gevolgd. Hij kende die vervloekte oorlog ondertussen maar al te goed. Maandenlang hadden zijn soldaten de ene aanval na de andere moeten afslaan en zelfs nu, terwijl de Fentanylwachters zich met de moed der wanhoop verdedigden, voelde hij hoe de oude angst opnieuw bezit van hem nam.,Want hij wist wat er gebeurde wanneer de muren vielen. Dan zouden Ettertjes krijgers opnieuw de binnenplaatsen overspoelen, zijn stormrammen nacht na nacht tegen de koninklijke vertrekken beuken en zou de koning nergens nog een ogenblik rust vinden.

Die maandenlange ellende wilde hij nooit meer meemaken. Nooit. Hij draaide zich om en haastte zich naar de Koninklijke Arsenalen. Daar stond de koningin hem op te wachten. De enorme bronzen deuren waren met zware kettingen afgesloten en op het koninklijke zegel waren nog altijd de sporen zichtbaar van de rampzalige betovering. Twee wachters van de oude paleisgarde stonden met gekruiste hellebaarden voor de ingang. Zelfs toen hun koning naderde, weken zij niet van hun plaats.
"Geef bevel die poorten te openen!" bulderde de koning. "De Palladone-ridders moeten uitrukken. En ontbied de Morfinegarde! De noordelijke muren staan op instorten!"
De koningin verroerde zich niet. "Die poorten blijven gesloten, mijn heer."
De koning bleef verbijsterd staan. "Hebt ge de krijgshoorns dan niet gehoord? Ettertje staat aan onze poorten en gij weigert mij mijn eigen legers?"
"Ik weiger u opnieuw naar de ondergang te laten rijden."
"Bij alle goden, vrouw! Het is mijn koninkrijk!"
"En gij zijt mijn koning!"
Haar stem schalde zo fel door de gewelven dat zelfs de paleiswachters hun ogen neersloegen. "Mijn koning, mijn echtgenoot, de man met wie ik meer dan vijftig winters heb gedeeld. En ik heb hem zien liggen, machteloos, gevangen in een betovering waaruit geen enkele hofgenezer hem kon bevrijden!"

Ze wees naar de zwartgeblakerde muren. Daar lagen nog altijd de gebroken wapens en verscheurde banieren van regimenten die door hun eigen toverkracht ten val waren gebracht. "Ze hebben u uit deze vervloekte Arsenalen naar uw vertrekken gedragen. Ge waart nauwelijks nog bij bewustzijn. Ik heb urenlang naast uw bed gezeten, u geroepen, aan uw schouders geschud, uw handen vastgehouden. Ik heb gesmeekt dat ge uw ogen zoudt openen. En weet ge wat ge deed?"
Haar stem brak. "Niets. Helemaal niets. Ge waart er nog, maar ik kon u niet meer bereiken. Ik hoorde u ademen en dat was alles waaraan ik mij kon vastklampen. Ik wist niet of ge ooit nog wakker zoudt worden."

De koning keek naar de vloer. Hij herinnerde zich nauwelijks iets van die verschrikkelijke middag. Voor hem was het een diepe, bijna weldadige slaap geweest. Voor zijn koningin was het een nachtmerrie geweest waaruit ze nog altijd niet ontwaakt was. "Maar mijn vrouwe, ge hoort toch wat daarbuiten gebeurt? Als wij de legioenen niet opnieuw onder de wapens brengen, zal Ribbenwal vallen!"
"Laat het dan vallen!"
De koning deinsde achteruit alsof ze hem een slag in het gezicht had gegeven. "Wat zegt ge daar?"
"Laat die vervloekte muren dan maar instorten! Laat Ettertje zijn zwarte banieren op onze torens hijsen, als dat de prijs is die ik moet betalen om u niet opnieuw zo te zien liggen!" 
Tranen stroomden over haar wangen, maar ze maakte geen enkele aanstalten om ze weg te vegen. "Denkt ge werkelijk dat ik nog iets geef om uw Arsenalen, uw legioenen en al die vervloekte wapens wanneer ik daarvoor mijn eigen man moet opofferen? Wat moet ik met een koninkrijk waarin ge niet meer naast mij staat?"

De koning stond roerloos. Zijn oude trots kwam nog eenmaal in opstand. Hij had oorlogen uitgevochten, vijandelijke vorsten op de knieën gedwongen en ontelbare nachten op de kantelen gestaan terwijl Ettertjes krijgers zijn muren bestormden. En nu verbood zijn eigen koningin hem zijn legers ten strijde te voeren.
Maar voor hij iets kon antwoorden, legde ze haar hand op zijn borst. "En weet ge wat misschien nog het ergste is, mijn heer? Dat ge van dit alles nauwelijks iets hebt meegemaakt. Ge zijt ontwaakt, ge hebt uw kroon weer opgezet en zijt verdergegaan alsof er niets gebeurd was. Maar ik heb daar urenlang gezeten met de verschrikkelijke gedachte dat ik u nooit meer zou horen spreken. Dat ik de rest van mijn leven alleen zou achterblijven."

De koning wilde haar in zijn armen nemen, maar ze hield hem tegen. "Neen. Laat mij nu eindelijk eens uitspreken." 
Buiten dreunde opnieuw een stormram tegen de poort. Stof dwarrelde uit de gewelven en ergens in de verte klonk het gejuich van Ettertjes krijgers. "Al maanden zie ik hoe ge achteruitgaat. Hoe ge vecht tegen die vervloekte pijn, hoe ge u iedere ochtend opnieuw in uw harnas probeert te hijsen en hoe ge doet alsof het allemaal nog wel meevalt. Ik zie hoe ge steeds moeilijker loopt, hoe ge tegen de trappen opziet en hoe ge voor de kleinste dingen hulp nodig hebt. En iedere keer bedenkt ge wel weer een nieuw regiment, een sterker wapen of een andere betovering. Alsof ge met voldoende strijdlust de goden zelf kunt bevelen u met rust te laten!"

Ze zweeg even en keek hem recht in de ogen. "Maar hebt ge er ooit aan gedacht wat het voor mij betekent om u iedere dag opnieuw een stukje te zien verliezen?"
De koning boog zijn hoofd. Meer dan vijftig jaar hadden ze samen in de grote koninklijke slaapkamer doorgebracht. Nu sliep de koning beneden, dicht bij de binnenste vestingmuren, terwijl zij iedere avond alleen de lange stenen wenteltrap naar boven beklom. De koning had dat altijd als een verstandige regeling beschouwd. Met zijn pijnlijke rug en onbetrouwbare benen was die trap immers nauwelijks nog te doen.
Maar nu vertelde de koningin hem hoe ze soms midden in de nacht wakker schrok en haar hand uitstak naar de plaats waar haar man vroeger had gelegen. Hoe ze dan bleef luisteren, alsof ze door de dikke stenen gewelven heen zijn ademhaling zou kunnen horen.
"Soms lig ik daar maar te staren naar die lege plaats naast mij," fluisterde ze. "En dan denk ik aan al die jaren dat ge daar waart. Aan de nachten waarin we praatten, ruzie maakten, lachten of gewoon dicht tegen elkaar aan lagen. En nu moet ik iedere avond opnieuw die vervloekte trap op, alleen. Terwijl gij daar beneden ligt en ik niet eens weet of ge nog wakker zijt."
De koning greep haar hand. "Mijn vrouwe, ge weet toch dat ik..."
"Ja!" onderbrak ze hem. "Ik weet het! Ik weet dat ge die trap nauwelijks nog op kunt. Ik weet dat ge pijn hebt. Ik weet dat ge er zelf niet om gevraagd hebt. Denkt ge dat ik dat allemaal niet weet?"
Ze drukte zijn hand tegen haar wang. "Maar weten maakt het gemis niet kleiner, mijn heer. En het maakt die verschrikkelijke angst al helemaal niet draaglijker."

Lange tijd zei geen van beiden iets. De koning had voor vrijwel ieder probleem in zijn leven wel een oplossing gevonden. Beschadigde vestingmuren werden hersteld, versleten wapens vervangen en wanneer de vijand te sterk werd, riep hij eenvoudig een nieuw regiment onder de wapens. Maar daar stond hij nu, tegenover zijn eigen koningin, en hij wist niet eens wat hij haar moest antwoorden.Toen klonk vanuit de noordelijke toren het schrille alarm van de zilveren krijgshoorns. Een jonge schildknaap stormde de gewelven binnen. Zijn maliënkolder was bebloed en in zijn hand hield hij het gebroken vaandel van de noordelijke wacht.
"Sire! De buitenste poort begeeft het! De vijand staat al op de kantelen!"

De koning trok zijn zwaard. De oude krijgsheer was op slag terug. "Verzamel de laatste reserves! Laat de Fentanylgarde de binnenpoort verdedigen. Geen enkele krijger van Ettertje mag de koninklijke binnenplaats bereiken!"
De schildknaap boog en rende weg. De koning keerde zich opnieuw naar zijn vrouw. "Ge ziet het, mijn koningin. De vijand wacht niet tot wij onze strijd hebben uitgevochten."

Ze keek naar het zwaard in zijn hand, naar de gehavende wapenrusting die hem al die maanden had beschermd en naar de vermoeidheid die hij zelfs voor haar nog altijd probeerde te verbergen. "Ga dan, mijn koning. Ga en verdedig uw muren. Maar bij alles wat ons heilig is, laat mij niet nog eens achter met een man die ik niet wakker kan krijgen."

Daarna trad ze opzij. De bronzen deuren van de Arsenalen bleven gesloten. Ondertussen had Ettertje het geduld verloren. Vanaf een rotsachtige heuvel had hij de strijd gevolgd en toen hij zag hoe zijn legers opnieuw tegen de muren van Ribbenwal vastliepen, was hij in een verschrikkelijke woede ontstoken. "Een bende waardeloze nietsnutten! Moet ik dan werkelijk alles zelf doen?" 
Hij sprong op zijn zwarte strijdros, trok zijn kromzwaard en joeg onder het gehuil van zijn lijfwachten naar de voorste linies.  De bloedrode oorlogsvlag van T4 werd achter hem aangedragen. "Vooruit, lafaards! Breek die vervloekte poort open! Wie terugwijkt, laat ik eigenhandig aan de galg hangen!"
Een derde stormram werd naar voren gesleept. Tientallen reusachtige krijgers grepen de zware kettingen vast en begonnen het met ijzer beslagen gevaarte heen en weer te zwaaien. Bij iedere slag beefden de muren van Ribbenwal. 
Toen begaf de poort het. Met een oorverdovend gekraak werden de zware eikenhouten deuren uit hun scharnieren gerukt. Een ogenblik later stortten ze naar binnen en verdwenen onder een lawine van splinters en stenen. De zwarte krijgers brulden van overwinningsroes. Honderden mannen stormden door de opening, hun zwaarden hoog boven het hoofd geheven.

Ettertje richtte zich in zijn stijgbeugels op. "Ribbenwal is van mij! Hijs mijn banier op de hoogste toren! En breng mij de kop van die vervloekte oude koning!"

Maar aan de andere kant van de poort wachtte zijn krijgers een bijzonder onaangename verrassing. De oude kapitein van de Fentanylgarde had zijn laatste reserves in een halve cirkel opgesteld. Drie rijen speerdragers stonden schouder aan schouder, met achter hen de resterende boogschutters. Boven hun hoofden wapperde het zwaar gehavende koninklijke vaandel. De zilveren vestingtoren was nauwelijks nog herkenbaar, maar geen van de soldaten had eraan gedacht de banier neer te halen.
En toen de eerste vijanden door de bres stormden, hief de oude kapitein zijn bebloede zwaard. "Voor Ribbenwal! Speren vooruit!"

De zwarte krijgers liepen zich vast op een muur van staal. De eerste rijen werden neergemaaid en de mannen achter hen struikelden over hun gevallen kameraden. Van bovenaf regende het pijlen en brandende olie. Ettertje probeerde zijn krijgers opnieuw voorwaarts te drijven, maar in de nauwe doorgang ontstond een verschrikkelijke chaos. Paarden steigerden, gewonden werden onder de voet gelopen en overal weerklonken de kreten van stervende mannen. De oude kapitein zag zijn kans. Met het laatste handjevol Fentanylruiters dat nog beschikbaar was, stormde hij vanuit een zijpoort recht op de vijandelijke flank af. Hun zilveren zwaarden flitsten in het schijnsel van de brandende stormrammen. Ettertjes voorste linies braken. Wat als een glorieuze doorbraak was begonnen, veranderde in een bloedige aftocht. Vloekend en tierend werd de kleine krijgsheer door zijn lijfwachten uit de strijd gesleept. Hij sloeg wild om zich heen en zou ongetwijfeld zijn eigen mannen te lijf zijn gegaan als zijn opperbevelhebber hem niet met geweld op zijn paard had gehesen.
"Terug naar de bergpassen, heer! We verliezen onze beste krijgers!"

"Godverdomme! Die ouwe leeft nog altijd!" Pas diep in de nacht verstomde het krijgsrumoer. De hoorns van Ribbenwal kondigden de overwinning aan, maar het was een zwak en treurig geschal. De noordelijke poort lag in puin, verschillende wachttorens waren zwaar beschadigd en honderden krijgers hadden hun leven verloren. Op de binnenplaats lagen de doden onder hun gescheurde banieren. Schildknapen zochten tussen de smeulende resten van de belegeringswerktuigen naar gewonden en overal werden de namen geroepen van mannen die niet meer antwoordden.
De koning liep samen met zijn koningin over de gehavende vestingmuren. De oude Fentanylkapitein kwam hen tegemoet. Zijn harnas was bebloed, zijn linkerarm hing in een noodverband en over zijn voorhoofd liep een diepe wond.
Hij knielde voor zijn vorst en bood hem het gebroken gevest van zijn zwaard aan. 
"Sire, de vijand is teruggeslagen. Maar de Garde heeft haar laatste reserves opgeofferd. Als Ettertje morgen opnieuw met zijn volledige strijdmacht verschijnt, vrees ik dat wij hem niet nog eens kunnen tegenhouden."
De koning legde zijn hand op de schouder van de oude krijger. "Ge hebt Ribbenwal vandaag gered, kapitein. Meer kon niemand van u verlangen; 
De man boog zijn hoofd, werd door twee schildknapen overeind geholpen en verdween tussen de gewonden.

De koning keek naar de verwoeste poort, naar de gesneuvelde soldaten en naar de rokende resten van de stormrammen. De Fentanylgarde had wonderen verricht, maar zonder de andere legioenen zou de verdediging uiteindelijk bezwijken.
De koningin had de woorden van de kapitein eveneens gehoord.
Ze haalde de zware sleutelbos van de Koninklijke Arsenalen uit haar mantel.

"Mijn heer, wij zullen die legioenen opnieuw nodig hebben. Dat weet ik. Ik ben tenslotte geen dwaas en ik heb de zwarte legers vandaag even goed gezien als gij."
Ze legde de sleutels in zijn hand, maar hield zijn vingers nog even vast. "Maar ik wil nooit meer meemaken dat ge buiten mijn weten zulke machtige betoveringen ontketent. Nooit meer. Als ge opnieuw ten strijde trekt, dan zal ik weten met welke wapens en tegen welke prijs. Ik heb vijftig jaar aan uw zijde gestaan en ik ben niet van plan mij nu als een onwetende hofdame terzijde te laten schuiven."
De koning keek naar de sleutels. Ooit had hij ze gedragen aan de gouden keten van zijn koningschap. Zijn hele leven had hij zelf zijn veldtochten voorbereid, zijn legers aangevoerd en zijn beslissingen genomen. Hij was de koning van Ribbenwal, bij alle goden, en geen mens had hem ooit moeten vertellen hoe hij zijn eigen oorlogen moest voeren.
"Ge vraagt veel van mij, mijn vrouwe."
"En ik vraag het u niet voor mezelf alleen. Ge hebt die poorten geopend om de dood buiten te houden. Maar de vorige keer hebt ge hem bijna eigenhandig binnengebracht."
De koning keek haar aan. Hij zag de vermoeidheid in haar gezicht, de donkere kringen onder haar ogen en de angst die zelfs na de overwinning niet verdwenen was. Hij had zich zo verbeten tegen Ettertje verdedigd dat hij nauwelijks had gemerkt hoeveel zijn vrouw ondertussen te verduren had gekregen.
Langzaam boog hij zijn hoofd. "Dan zullen wij de Arsenalen voortaan samen beheren. Dat beloof ik u, bij de kroon van Ribbenwal."

De koningin sloot haar handen om de zijne. Een ogenblik lang liet ze haar voorhoofd tegen zijn borst rusten. De oude koning sloeg zijn armen om haar heen en zo bleven ze staan, terwijl beneden op de binnenplaats de laatste doden werden weggedragen. Die nacht werden de beschadigde poorten met zware balken gestut. Op de kantelen verschenen nieuwe wachters en boven de hoogste toren werd opnieuw de oude koninklijke banier gehesen. De zilveren vestingtoren schitterde nog eenmaal in het schijnsel van de maan.

Maar niemand in Ribbenwal vierde feest.

Ver weg, aan de andere kant van de bergpassen, had Ettertje zijn legers alweer laten verzamelen. Zijn zwarte krijgsheren zaten rond de vuren en beraadslaagden over een nieuwe aanval. De kleine veldheer zelf zat voor zijn tent zijn kromzwaard te slijpen. Hij was zijn beste soldaten kwijt, zijn stormrammen lagen in puin en hij had opnieuw een nederlaag geleden. Maar verslagen was hij allerminst. "Laat die ouwe maar genieten van zijn overwinning," gromde hij tegen zijn opperbevelhebber. "Morgen zien we wel hoelang hij het zonder zijn legioenen volhoudt."

In Ribbenwal waren intussen de laatste fakkels gedoofd. De koningin had zich teruggetrokken in de grote koninklijke slaapkamer, hoog boven de binnenplaats. De koning was beneden gebleven, in de vertrekken die men voor hem had ingericht toen zijn benen de lange wenteltrap niet meer aankonden.
Hij zat nog een hele tijd bij het venster en keek naar de gehavende vestingmuren. Hij had die dag zijn koninkrijk behouden. Zijn soldaten hadden heldhaftig gevochten, Ettertjes legers waren teruggeslagen en de oude banier van Ribbenwal wapperde nog altijd boven de hoogste toren.

Maar morgen zou de vijand misschien opnieuw aanvallen. En overmorgen. En de dagen daarna. De koning wist maar al te goed dat de muren niet eeuwig zouden standhouden. De strijd had hem zijn krachten gekost, zijn benen werden steeds onbetrouwbaarder en zelfs zijn machtigste legioenen kon hij niet langer zonder gevaar inzetten.
Hij keek omhoog naar het verlichte venster van de koninklijke slaapkamer.Meer dan vijftig jaar had hij daar iedere nacht naast zijn vrouw gelegen. Nu zat zij ergens hoog in die toren, terwijl hij beneden in zijn eentje de uren doorbracht.
Hij wilde naar haar toe. Haar nog eenmaal in zijn armen nemen, haar dicht tegen zich aandrukken en misschien, heel misschien, iets terugvinden van die vanzelfsprekende geborgenheid die ze al die jaren samen hadden gekend.
De oude koning stond op, liep naar de stenen wenteltrap en legde zijn hand op de koude leuning. Boven aan die trap lag zijn koningin. Hij zette zijn voet op de eerste trede. Zijn rug protesteerde onmiddellijk. Hij keek omhoog naar de eindeloze wenteling van treden die in de duisternis verdween.
Ettertjes legers had hij die dag opnieuw verslagen. Zijn banieren wapperden nog altijd boven de muren en geen enkele vijand had hem op de knieën kunnen dwingen.
Maar die vervloekte trap kreeg hij niet meer bedwongen. Lang bleef hij daar staan. Uiteindelijk liet hij de leuning los en keerde terug naar zijn eenzame vertrekken.

Ver achter de bergpassen begonnen Ettertjes oorlogstrommels opnieuw te dreunen. Maar de oude koning had er nauwelijks nog oren naar. Morgen zouden die vervloekte legers wel weer voor zijn muren staan. Morgen zou hij opnieuw moeten vechten.
Boven in de koninklijke toren brandde nog licht. Hij bleef naar dat ene venster kijken. Misschien lag zijn koningin daar nog wakker. Misschien huilde ze wel. Na alles wat ze hem die dag had verteld, zou het hem niet eens verwonderen.

En hij kon niet eens naar boven om haar te troosten. Bij die gedachte schoten de tranen hem plotseling in de ogen. Hij, de oude koning van Ribbenwal, die zoveel veldslagen had uitgevochten en zich door geen enkel leger van Ettertje op de knieën had laten dwingen.

Daar stond hij nu.
Helemaal alleen, onder aan een vervloekte trap.

En boven lag de vrouw van wie hij al meer dan vijftig jaar hield.