Onder de dennen van Dennenlust
Sommige bossen voelen anders aan.
Niet mooier. Niet indrukwekkender. Gewoon... anders.
Mevr willy en ik hadden al een paar kilometer in de benen toen ik het begon te merken. De Lieropse Heide lag er vredig bij onder een bleke lentezon. Af en toe een vogel. Af en toe een wandelaar. Verder vooral zand, dennen en stilte.
Heel veel stilte.
Nu ben ik de laatste om geheimzinnigheid te zoeken waar ze niet is. Ik zie al spoken wanneer de kat van de buren onverwacht uit een struik springt. Maar toch.
Hoe verder we het bos in liepen, hoe meer ik het gevoel kreeg dat er iets niet klopte. Niet dat er iets te zien was. Integendeel.
Het was juist de afwezigheid van dingen die opviel. Geen spelende kinderen. Geen fietsers. Geen stemmen in de verte.
Alleen die eindeloze rijen dennen die daar stonden alsof ze ergens op wachtten.
Ik weet wel dat dit onzin klinkt. Een bos is een bos.
Maar toch, bossen hebben iets eigenaardigs.
Loofbossen praten. Ze ritselen, kraken, fluisteren.
Dennenbossen zwijgen. Ze staan daar als donkere zuilen in een kathedraal waar niemand nog komt bidden.
En plots besefte ik dat stilte niet hetzelfde is als rust. Op sommige plekken voelde het alsof het bos luisterde. En dat het tegelijkertijd een verhaal wilde vertellen, een verhaal dat ik nog niet kende
Op een bepaald moment zag ik tussen de bomen een beweging. Ver weg. Een vage schim. Misschien honderd meter verder.
Ik bleef staan. De schim leek even stil te staan tussen de stammen.
Een man, dacht ik. Of toch iets dat op een man leek. Ik kneep mijn ogen samen. Eén seconde. Twee seconden .En toen was het weg. Gewoon verdwenen.
"Zag ge dat?" vroeg ik.
Mevr willy keek op. "Wat?"
Dat antwoord had ik kunnen voorspellen. Wanneer er ergens iets geheimzinnigs gebeurt, ben ik meestal de enige getuige. Mocht er ooit een vliegende schotel landen in Wommelgem, dan zou Mevr willy waarschijnlijk net op dat moment haar veters staan te strikken.
We wandelden verder. Een paar honderd meter later kwamen we aan een informatiebord. En daar viel plots alles op zijn plaats.
Bovenaan stond één woord.
Dennenlust.
Dat klonk eerder als een bungalowpark voor gepensioneerde boswachters dan als iets uit de oorlog. Maar het bleek een onderduikerskamp te zijn geweest.
Precies hier. Tussen deze bomen.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog leefden hier jonge mannen die niet naar Duitsland wilden om er voor de bezetter te werken. Geen helden uit films. Geen verzetsstrijders met geheime radiozenders onder de vloer.
Gewone jongens. Bakkerszonen. Boerenknechten. Fabrieksarbeiders. Jongens die op een bepaald moment hadden besloten dat ze liever tussen de dennen sliepen dan hun vrijheid opgaven.
Plots keek ik anders naar dat bos.
Want dit was niet zomaar een wandelgebied geweest. Dit was maandenlang een schuilplaats geweest.
Hier stonden hutten van hout en takken.
Hier werd gekookt. Hier werd gewassen. Hier werd gelachen. En waarschijnlijk werd hier ook geklaagd.
Want laat ons eerlijk zijn: zet dertig Nederlanders bij elkaar en vroeg of laat ontstaat er een discussie. Zet dertig jonge onderduikers bij elkaar en ge krijgt waarschijnlijk hetzelfde, maar dan met meer modder aan de schoenen.
Het leven moet hier hard geweest zijn.
Ik probeerde me dat voor te stellen.
Ge zijt twintig jaar. Ge slaapt op de grond. Ge wast u met water dat zelfs een eend te koud vindt. Ge hebt voortdurend honger.
En elke keer dat ge een tak hoort breken, vraagt ge u af of het een ree is. Of iemand die u komt halen.
Dat is misschien wat mij het meest trof.
Niet de angst. Maar het gewone leven dat ondanks die angst bleef doorgaan.
Er werden plannen gemaakt. Er werd gedroomd over later. Er werd gesproken over meisjes, werk, huizen en gezinnen. Over een toekomst waarvan niemand wist of die ooit zou komen.
Terwijl wij vandaag zorgeloos over dezelfde paden wandelen, leefden hier jonge mannen die elke ochtend blij waren dat ze nog niet ontdekt waren.
Ineens kreeg die stilte een andere betekenis.
Het was niet langer zomaar stilte. Het was alsof het bos al die verhalen nog ergens bewaarde.
Geen spoken. Geen geesten. Gewoon herinneringen.
Misschien was dat wel wat ik gevoeld had. Niet die schim tussen de bomen. Niet dat vreemde gevoel dat ik niet kon plaatsen. Maar de aanwezigheid van een verleden dat zich niet zomaar laat uitwissen.
Toen we later weer uit het bos kwamen en de heide voor ons openlag onder de namiddagzon, keek ik nog één keer achterom.
Gewoon even.
Voor het geval daar ergens tussen de bomen nog een jonge onderduiker op wacht stond.
Niet omdat hij bang was ontdekt te worden.
Maar omdat niemand hem verteld had dat de oorlog ondertussen al meer dan tachtig jaar voorbij is.