Er is een verschil tussen een pad kennen en een pad bewandelen.
Vroeger vertrokken we met een wandelkaart onder de arm.
Mooie dingen waren dat. Op zo'n kaart zag alles er eenvoudig uit. Hier vertrekken. Daar links. Dan een bos. Vervolgens een ven. Nog een stukje heide en daarna netjes terug naar de parking.
Een kind kon het volgen. De praktijk bleek meestal iets ingewikkelder. Dan had ge een pijltje verkeerd geïnterpreteerd, waart ge er rotsvast van overtuigd dat die afslag toch écht naar rechts moest zijn en stond ge tien minuten later weer op hetzelfde kruispunt. Gevloek en getier dus.
En toch viel mij achteraf iets op.
De wandelingen die ik mij het best herinner, waren zelden de wandelingen waarbij alles volgens plan verliep.
Het waren de wandelingen waarop ik verkeerd liep. Waarop ik moest terugkeren. Waarop ik vloekte. Waarop ik onderweg dingen zag die nooit op de kaart hadden gestaan.
Misschien geldt dat voor meer dingen in het leven.
Ik wist dat mensen ziek werden. Dat ouders oud werden. Dat een huwelijk soms moeilijk kon zijn. Dat verlies bij het leven hoorde.
Ik kende de woorden en de verhalen.
Maar ik had het pad nog niet bewandeld.
Jarenlang hoorde ik woorden als uitzaaiingen, bestralingen, hormoontherapie, scans en bloedwaardes. Ik las verhalen van mensen met kanker. Ik zag reportages. Ik leefde mee.
Dat dacht ik toch. Achteraf bekeken leefde ik ongeveer even hard mee als iemand die een documentaire over de Himalaya bekijkt en daarna denkt dat hij weet hoe het is om die berg zelf te beklimmen.
Pas toen ik zelf dat pad opstapte, ontdekte ik hoe anders het eruitzag.
Een kaart kent geen regen. Geen modder. Geen vermoeidheid. Geen steile stukken die veel langer blijken dan ge had gedacht.
Onderweg voelt ge de stenen onder uw voeten, de wind in uw gezicht en de bochten die ge liever niet genomen had.
Maar ook de verrassingen. De bloemen langs de weg, de onverwachte ontmoetingen en de uitzichten die nergens aangeduid stonden.
Hetzelfde ontdekte ik later ook bij ouder worden.
Mijn grootouders werden oud. Mijn ouders werden oud. Ik zag het allemaal gebeuren en dacht dus dat ik wist hoe dat werkte. Blijkbaar is dat dezelfde logica als denken dat ge kunt autorijden omdat ge al jaren naast de bestuurder zit.
Pas nu begin ik te begrijpen wat ouder worden werkelijk betekent.
Niet wanneer ik in de spiegel kijk. Dat valt meestal nog mee.
Maar wanneer ik de keuken binnenwandel en onderweg vergeet waarom ik daar eigenlijk naartoe kwam.
Of wanneer ik rechtsta uit mijn zetel en eerst moet onderhandelen met een rug die andere plannen heeft.
Dan leert ge het verschil tussen weten en ervaren.
Af en toe kom ik mensen tegen die mij uitleggen hoe ik met kanker moet omgaan. Ze bedoelen dat goed. Echt waar. Maar vaak voelt dat een beetje alsof ik wandeladvies krijg van iemand die alleen de kaart gelezen heeft.
Ondertussen loop ik gewoon verder. Soms vloekend. Soms verdwalend. Soms genietend van het uitzicht.
Want de mooiste dingen die ik onderweg gevonden heb, stonden zelden op de kaart.
Een pad kennen geeft u informatie.
Een pad bewandelen geeft u blaren op uw voeten, modder aan uw broek maar ook af en toe een prachtig uitzicht dat ge anders nooit had gezien.