Er bestaat een officieel woord voor een pad dat eigenlijk niet bestaat.
Een desire path.
In het Nederlands noemen we het meestal een olifantenpaadje.
Je kent ze wel. Een gemeente legt keurig een wandelpad aan. Mooie rechte tegels, zorgvuldig uitgemeten, waarschijnlijk voorafgegaan door drie vergaderingen, een mobiliteitsstudie en iemand met een fluohesje.
En dan komen de mensen. Die kijken naar dat prachtige pad, kijken naar waar ze moeten zijn en denken: Daar ga ik dus niet helemaal omheen lopen.
Ze steken dwars door het gras. Eerst één mens. Dan nog één. Nog honderd. Nog duizend.
Het gras verdwijnt en uiteindelijk ligt er een pad dat nooit door iemand ontworpen is, maar blijkbaar wel precies ligt waar iedereen het nodig heeft.
Landschapsarchitecten bestuderen die dingen serieus. Er zijn zelfs ontwerpers die bij nieuwe parken bewust een tijdje wachten met het aanleggen van wandelpaden. Eerst laten ze de mensen lopen. Pas wanneer zichtbaar wordt welke routes vanzelf ontstaan, worden daar de echte paden gelegd.
Das best slim.
Eerst kijken waar mensen lopen. Daarna pas vertellen waar ze moeten lopen.
Moeten we meer doen.
Want ook voor een mensenleven worden behoorlijk wat paden aangelegd.
School. Werk. Liefde. Kinderen. Pensioen. Een beetje gezond blijven. Samen oud worden.
En ergens heel ver vooruit een bankje waarop je tevreden terugkijkt naar de keurige route die je hebt afgelegd.
Mooi plan. Alleen heeft het leven zelf blijkbaar nooit de brochure gelezen.
Soms zet het ineens een hek midden op het pad.
Ziekte. Een overlijden. Een scheiding. Een lichaam dat niet meer doet wat het vroeger deed.
Of gewoon pech.
En daar sta je dan. Met je zorgvuldig uitgestippelde route en je goeie gedrag.
Ik weet inmiddels dat je op zo'n moment twee dingen kunt doen.
Je kunt heel lang naar dat hek blijven kijken en kwaad worden omdat het daar niet hoort te staan. Of je kunt voorzichtig het gras in.
Dat laatste klinkt trouwens veel heldhaftiger dan het is.
Bij mij ging dat niet met een rugzak, een kompas en de vastberaden blik van "kom maar op met die berg"
Het ging eerder zo: Nou... dan maar op deze manier.
En een tijdje later: Blijkbaar kan dit ook.
Dat is misschien het merkwaardigste aan aanpassen. Veel dingen waarvan je ooit dacht dat je ze absoluut niet zou kunnen, worden op een dag gewoon onderdeel van dinsdag.
Een ziekenhuisbezoek. Medicijnen. Een behandeling.
Een middagdutje terwijl je vroeger mensen uitlachte die middagdutjes deden.
Je kiest dat nieuwe pad niet omdat het mooier is. Je loopt er omdat het oude op dat moment niet meer begaanbaar is.
En iedere keer dat je er opnieuw langsgaat, wordt het iets duidelijker. Tot je op een dag achterom kijkt en ziet dat er door het gras een heel spoor loopt.
Jouw spoor. Niet het leven dat je ooit had uitgetekend. Wel het leven dat je onderweg hebt gemaakt.
Misschien moeten we daarom ook een beetje voorzichtig zijn met mensen die van hun oorspronkelijke pad zijn afgeweken.
We zeggen nogal gemakkelijk: "Je moet vooruit."
Of: "Je moet je leven weer oppakken."
Alsof ergens achter een struik het oude wandelpad gewoon verderloopt en je alleen even de juiste afslag moet vinden.
Soms is dat pad er niet meer. Soms moet je iets nieuws platlopen. Stap voor stap.
En daar is weinig heroïsch aan. Je krijgt er geen medaille voor. Hooguit natte schoenen.
Maar misschien is dat genoeg.
Een olifantenpaadje ontstaat tenslotte ook niet doordat iemand op een ochtend besluit geschiedenis te schrijven.
Het ontstaat omdat iemand ergens naartoe moest.
En de volgende dag opnieuw. En daarna nog eens.
Tot er uiteindelijk een weg ligt waar vroeger alleen gras stond.
Het gras groeit daar misschien nooit meer terug.
Maar blijkbaar kun je ook daar lopen.