Eclips

Gepubliceerd op 14 augustus 2026 om 08:34

Eergisteren was er dus een zonsverduistering.
Geen totale. Er ontbrak gewoon een flinke hap uit de zon. De wereld verging niet, de vogels vielen niet verschrikt uit de bomen en voor zover ik weet werd er in Wommelgem ook geen onschuldige maagd geofferd om het licht terug te krijgen.

Maar zo'n eclips heeft toch iets. Dus trokken Mevr Willy en ik eropuit. Niet naar een sterrenwacht, niet naar een bergtop en ook niet naar een of ander exotisch land waar de verduistering drie seconden langer duurde. Gewoon te voet door Wommelgem.

Uiteraard wel degelijk professioneel uitgerust.
We hadden een eclipsbrilletje bij. Zo'n kartonnen gevalletje van een paar euro dat eruitziet alsof het ooit gratis bij een doos cornflakes heeft gezeten, maar waarmee je blijkbaar zonder je netvlies te roosteren naar een ster van bijna 1,4 miljoen kilometer doorsnee mag kijken.
Vermoedelijk was het deze week trouwens een van de meest bestelde stukjes karton op het internet. Heel België leek er plots eentje nodig te hebben. Maandenlang geen mens die zo'n ding wil, en dan moet iedereen op dezelfde woensdagavond dringend een eclipsbrilletje hebben.

Vraag en aanbod. Zelfs de kosmos ontsnapt er niet aan.

Het was warm, maar niet té warm. Zo'n zomeravond waarop wandelen nog aangenaam is zonder dat je onderweg voortdurend verlangt naar een koelkast waar je even in kunt gaan zitten.

En eigenlijk hebben we hier nog verrassend veel open ruimte. Weiden, velden, kleine wandelwegen. Plekken waar je tussen de bomen door nog ver genoeg kunt kijken om een laaghangende zon te zien.

En daar hing ze. Met een hap eruit.

Nu wist ik natuurlijk wel ongeveer hoe een zonsverduistering werkt. Wie  niet.  De maan schuift tussen ons en de zon en houdt een deel van het licht tegen. Daar hoef je geen diploma sterrenkunde voor te hebben. Zelfs met een chemobrein geraak ik nog tot daar.

Maar het bijzondere zit eigenlijk in de afmetingen. De zon heeft een diameter van bijna 1,4 miljoen kilometer. De maan amper 3.500 kilometer. De zon is dus ongeveer vierhonderd keer groter.

Je zou denken dat zo'n klein bolletje nooit in staat kan zijn om die gigantische zon volledig te verstoppen. Maar de zon staat ook ongeveer vierhonderd keer verder van ons vandaan dan de maan. Daardoor lijken ze, vanaf ons kleine plekje op aarde bekeken, bijna even groot. En precies daarom is een totale zonsverduistering überhaupt mogelijk.
Staat de maan op het juiste moment precies tussen ons en de zon, dan kan dat bolletje van amper 3.500 kilometer de hele zonneschijf bedekken. Kosmisch gezien een beetje alsof ge uw buurman volledig uit beeld krijgt door op het juiste moment uw duim voor uw oog te houden.

Alleen zit er een klein probleempje in dat prachtige systeem.

De maan blijft niet waar ze is. Ze verwijdert zich langzaam van de aarde. Gemiddeld ongeveer 3,8 centimeter per jaar.
Dat klinkt niet bepaald alarmerend. Tegen de tijd dat ze een meter verder staat, zijn wij allebei al lang niet meer beschikbaar voor commentaar.

Maar geef haar een paar honderd miljoen jaar en al die centimeters beginnen aardig op te tellen. Doordat de maan verder weg komt te staan, zal ze vanaf de aarde steeds iets kleiner lijken. En ooit komt er een moment waarop ze zelfs op haar gunstigste positie niet meer groot genoeg is om de zon volledig te bedekken.

Ergens, honderden miljoenen jaren in de toekomst, zal er dus een laatste totale zonsverduistering zijn. De allerlaatste.

Daarna kunnen toekomstige aardbewoners nog altijd naar gedeeltelijke verduisteringen kijken. En naar ringvormige, waarbij rond de maan een vurige rand van de zon zichtbaar blijft.
Maar helemaal bedekt? Nooit meer. Niet dat ik van plan was die laatste mee te maken. Zelfs met de huidige vooruitgang in de behandeling van prostaatkanker lijkt me dat wat ambitieus.

Maar het blijft raar. Een zonsverduistering behoorde voor mij tot die dingen die er gewoon zijn. Zoals eb en vloed, de seizoenen en belastingbrieven. Dingen waarvan je aanneemt dat ze altijd zullen blijven terugkomen.
Blijkbaar niet dus. 

En zo wandelden verder. Mevr Willy naast me, een warme zomeravond, en boven de velden van Wommelgem een zon waar een stuk uit ontbrak.
Gisteren was ze dus niet volledig verduisterd. Verre van zelfs. En toch stonden we daar met ons kartonnen brilletje alsof we vooraan zaten bij een kosmische première.

Misschien hoeft niet alles volledig te zijn om bijzonder te zijn.