Mr Willy is een vroege vogel. Meestal rond vijf à zes uur uit de veren, achter zijn computer met een eerste kop koffie — krant lezen, forum bekijken en zich het hoofd breken over wat hij vandaag weer eens op papier zal zetten. Rond negen uur wordt er dan samen ontbeten. Enfin, vroeger heette dat gewoon morgeneten, met spek, eieren, kaas en dingen waarvan tegenwoordig op de verpakking waarschijnlijk in rode letters staat dat ge er vroeg of laat aan doodgaat. Van cholesterol had toen nog niemand gehoord en als iemand het woord Taillefine had laten vallen, zouden we gedacht hebben dat het een Franse wielrenner was.
Maar sinds de kanker, en waarschijnlijk ook omdat we ondertussen gepensioneerd zijn en dus alle tijd van de wereld hebben om gezond te doen, ontbijten wij op niveau. Mannequin, Taillefine en al wat naar magere zelfkastijding smaakt. Dat gezamenlijke ontbijt is intussen een vast ankerpunt in onze dag geworden. Koffie erbij, krant op tafel en die krant wordt van voor tot achter becommentarieerd, verbeterd en bij momenten misprijzend toegesnauwd. Een vrij rustige manier om de ochtend te beginnen, behalve dan dat uit zowat iedere pagina blijkt dat de wereld buiten opnieuw ergens in brand staat terwijl wij hier met magere yoghurt proberen de beschaving overeind te houden.
En intussen drink ik cappuccino. Om de ontwikkelingslanden te steunen, uiteraard. En ook wel een beetje omdat koffie geen cholesterol bevat, zodat ik op een kopje meer of minder niet hoef te kijken. Magere melk erin en ge kunt uzelf bijna wijsmaken dat ge aan gezondheidszorg doet.
Tot ge de krant openslaat.
Daar zat ik dus, ergens rond mijn derde cappuccino, toen mijn oog viel op een titel waar een mens om negen uur 's morgens eigenlijk nog niet klaar voor is.
OPGELET VOOR KOFFIESCHIMMEL!
Nou.
Wij laten onze koffie nooit beschimmelen. Wij laten eigenlijk niks bewust beschimmelen en als er ergens achteraan in de koelkast toch iets plots een pels blijkt te hebben, dan wordt dat zonder proces-verbaal afgevoerd.
Maar dit bleek andere koek. Volgens het artikel kon koffie al veel eerder besmet raken met schimmels, tijdens opslag en verwerking, en konden die een stof achterlaten die ochratoxine A heet. Een mycotoxine. Gif van een schimmel dus. Komt ook voor in granen, gedroogd fruit en nog wel meer dingen die ge tot vijf minuten geleden probleemloos in uw mond stak. En het vervelende: dat spul verdwijnt niet zomaar omdat ge de koffiebonen brandt.
Die zit er dus mogelijk al in van in de ontwikkelingslanden. En dan komt natuurlijk het woord waar Mr Willy tegenwoordig automatisch op aanslaat.
Kanker. Nierkanker nog wel. Krijg dat 's morgens maar eens op uw bord naast uw magere yoghurt.
Ik leg mijn cappuccino neer. “Weet ge dat er ochratoxine A in onze koffie kan zitten?” zeg ik tegen Mevr Willy, want rampspoedige berichten moet ge voorzichtig brengen. Daar heeft ze nog nooit van gehoord.
“Hier,” zeg ik, en ik wijs haar de bewuste passage aan.
Ze begint te lezen. Hardop zelfs. Alleen maakt zij de fout — of misschien juist niet — dat ze nog een paar regels verder leest dan ikzelf geraakt was.
“Bij ratten,” leest ze, “zou het risico maar heel beperkt verhoogd zijn…” Ze leest verder, kijkt mij even aan en schuift de krant terug mijn richting uit met zo’n blik van: als ge iets leest, lees het dan tenminste helemaal.
Inderdaad. Blijkbaar zat ik al bij nierkanker terwijl de rest van het artikel nog moest komen. En ik ken persoonlijk niet zoveel ratten die koffie drinken.
Dat stelde enigszins gerust. Toch blijft het mij fascineren waarom zulke berichten altijd beginnen met het gedeelte dat u onmiddellijk doet denken dat uw ontbijt bezig is u van binnenuit te vermoorden. Eerst groot: KOFFIESCHIMMEL! KANKER! en ergens onderaan volgt dan dat het risico bij mensen onzeker is, er wettelijke limieten bestaan en ge waarschijnlijk niet onmiddellijk uw koffiezetapparaat bij het klein gevaarlijk afval hoeft te zetten.
Waarom doet ge een mens dat aan? Er is toch al ellende genoeg. Vooral als ge de afgelopen maanden al genoeg hebt moeten nadenken over kanker, pillen, pijn, scans en alles wat daar nog gezellig rondhangt, hebt ge niet per se behoefte aan een krant die u tussen twee slokken koffie komt melden dat zelfs uw cappuccino een verborgen agenda heeft.
Enfin. De koffie is uiteindelijk toch opgedronken. De paniek zakte ongeveer even snel als hij gekomen was en tegen dat de krant dichtging had ochratoxine A alweer plaatsgemaakt voor het volgende wereldprobleem.
Tot morgen. Dan lees ik waarschijnlijk dat havermout sporen van uranium bevat, dat yoghurt mogelijk leidt tot karakterverweking en dat wie meer dan drie keer per week lijnzaad eet spontaan begint te geloven dat chiazaad gezellig is.
Maar ik zwijg. Mevr Willy heeft net thee gezet. Met een koekje. En daar zal óók wel iets inzitten.
Dat lees ik morgen wel.
PS
Voor wie zich afvraagt waar Mr Willy dát nu weer vandaan heeft: het begon bij een artikel over mogelijke schimmelstoffen in koffie en ochratoxine A. De paniek heb ik er, zoals gebruikelijk, grotendeels zelf bijgeleverd.
https://zwarteroes.nl/blogs/koffie-feiten/potentiele-gezondheidsproblemen-van-oude-koffie?country=BE