Ik hoor tegenwoordig muziek in mijn hoofd.
Jawel, echt hoor, geen grap. Echte muziek. Met een koor en alles erop en eraan. Zoiets als Amazing Grace, Amen en andere van die plechtige kerkgezangen. Ge zoudt er bijna van op uw knieën vallen, ware het niet dat ik dan waarschijnlijk niet meer recht geraak.
Het begon een paar weken geleden, toen ik weer eens achter mijn computer zat te tokkelen. Opeens hoorde ik ergens heel zacht muziek. Zo zacht dat ik eerst dacht dat ik het me verbeeldde. Ik luisterde wat aandachtiger en jawel hoor, daar zat ergens een koortje te zingen.
Nou, iedereen zal wel weten dat Mr Willy zo doof is als een pot. Zonder mijn gehoorapparaten kunt ge tegen mij vertellen wat ge wilt. Ik zal vriendelijk knikken en hopen dat ge geen vraag gesteld hebt. Maar die moderne apparaatjes zijn tegenwoordig kleine wonderen. Ze staan via Bluetooth in verbinding met mijn smartphone en via een apart zendertje met mijn computer. Alles komt rechtstreeks mijn oren binnen.
Dus dacht ik dat er ergens iets verkeerd verbonden was. Misschien een radiostation dat op de achtergrond speelde, een vergeten internetpagina of een van die technische snufjes waar ik toch maar de helft van begrijp. Ik begon te zoeken. Geen radio. Geen muziekprogramma. Niks.
En ondertussen zong dat koortje rustig verder. Het strafste was dat ze telkens hetzelfde stukje zongen. Een paar maten, even stilte en opnieuw van voren af aan. Alsof de dirigent een bijzonder lastig karakter had en zijn zangers maar niet verder mochten zolang die ene passage niet perfect was.
Af en toe hielden ze ermee op en hoorde ik iets wat verdacht veel op een radiopresentator leek. Wat die mens vertelde, verstond ik niet. Misschien kondigde hij voor de zoveelste keer Amazing Grace aan. Ik zou er in zijn plaats ook stilaan genoeg van krijgen.
Na een tijdje begon ik toch te twijfelen. Ik zette mijn Bluetooth uit, verbrak de verbinding met mijn computer en haalde uiteindelijk zelfs mijn gehoorapparaten uit mijn oren.
En verdomme, ze bleven zingen! Nog zachter dan voordien, maar ik hoorde ze nog altijd.
Toen dacht ik toch even dat mijn hersenen, na al wat ze de afgelopen jaren te verduren hadden gekregen, nu definitief hun ontslag hadden ingediend.
Nou, een beetje gaan rondneuzen op internet. Niet dat ik verwachtte daar veel wijzer van te worden. Hoe zoekt ge trouwens naar een kerkkoor dat niet bestaat?
Maar verdorie, ik bleek niet eens de enige te zijn! Er bestaat zelfs een medische naam voor: muzikale hallucinaties, ook wel Musical Ear Syndrome genoemd. En voor ge mij nu naar de psychiatrie stuurt: het heeft bij veel mensen helemaal niets met een psychiatrische ziekte te maken.
Blijkbaar kunnen wij, slechthorenden, muziek horen die helemaal nergens gespeeld wordt. Onze hersenen krijgen te weinig geluid binnen en besluiten dan soms maar zelf iets te produceren. Ze grabbelen wat in oude herinneringen, vinden ergens een vergeten melodietje en beginnen dat af te spelen. En het straffe is dat we die muziek niet zomaar in gedachten hebben. We horen ze écht, alsof er ergens een radio of een orkest staat te spelen.
En weet ge wat het gekste is? In de medische literatuur komen zelfs kerkgezangen en religieuze liederen terug. Ik ben dus blijkbaar niet de enige die met een onzichtbaar kerkkoor opgescheept zit. Hoe dat precies werkt, daar zijn de geleerden nog niet helemaal uit. Maar dat het voorkomt, staat vast.
Bij mij is er nog een andere verdachte. Sinds mijn uitzaaiingen in de rug serieus lastig beginnen doen, krijg ik nogal wat pijnstilling. Fentanylpleisters, oxycodon, pregabaline... Genoeg om een beginnende apotheker spontaan te laten watertanden. En sommige van die middelen kunnen blijkbaar ook hallucinaties veroorzaken. Zelfs muziek.
Nu wordt het pas interessant, want die twee dingen zouden elkaar nog in de hand kunnen werken ook. Mijn doofheid zorgt er mogelijk voor dat mijn hersenen zelf muziek beginnen te maken, terwijl de pijnstillers er nog een schepje bovenop doen. Of dat bij mij werkelijk zo is, weet ik natuurlijk niet. Maar ik heb zo'n vermoeden dat mijn kerkkoor uit twee richtingen gesponsord wordt. Dat mogen de dokters verder uitzoeken. Ik zal het hun in ieder geval eens vertellen. Ze hebben mij de laatste tijd al voor zoveel dingen onderzocht dat een extra kerkkoor er ook nog wel bij kan.
Maar voorlopig heb ik er eigenlijk geen last van. Integendeel. Het is allemaal zo zacht dat ik bijna moeite moet doen om het te horen. Alleen wanneer ik rustig achter mijn computer zit en het verder stil is, hoor ik af en toe een paar maten. Soms is het er, soms niet. Zodra ik met iets anders bezig ben, vergeet ik het alweer.
En ergens amuseert het mij wel. Mijn hersenen hebben blijkbaar een radiostation opgericht. Zonder mijn toestemming, zonder zendvergunning en met een bijzonder beperkt repertoire.
Maar gratis.
Nu nog hopen dat ze ooit eens iets van de Rolling Stones draaien.
PS.
Voor wie denkt dat ik met dit verhaal definitief rijp ben voor een kamer met zachte muren: het verschijnsel bestaat werkelijk en is wetenschappelijk beschreven. Hieronder enkele bronnen.
-
Cleveland Clinic – Musical Ear Syndrome. Over het horen van muziek bij gehoorverlies. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/musical-ear-syndrome
-
Musical Hallucinations and Forgotten Tunes (2013). Medische publicatie over muzikale hallucinaties, waaronder religieuze gezangen. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3737457/
-
Drug-induced musical hallucination (2024). Wetenschappelijk literatuuroverzicht over muzikale hallucinaties die door geneesmiddelen kunnen worden uitgelokt. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11150696/