Bomen beginnen hun groeiseizoen niet ieder jaar op dezelfde dag.
Wanneer het voorjaar vroeger warm wordt, lopen veel bomen ook vroeger uit. De knoppen gaan open, bladeren ontvouwen zich en de fotosynthese komt op gang. Dat lijkt alleen maar voordelig. Een boom die vroeger begint, heeft tenslotte meer tijd om te groeien.
Alleen blijkt de natuur weer eens minder eenvoudig in elkaar te zitten.
Onderzoekers die twintig jaar aan satelliet- en klimaatgegevens van ecosystemen op het noordelijk halfrond analyseerden, ontdekten dat een vroege start ook een prijs kan hebben. Planten die vroeg aan hun groeiseizoen beginnen, verbruiken eerder water. Wanneer later in het seizoen droogte toeslaat, kunnen ze daardoor kwetsbaarder zijn en meer tijd nodig hebben om daarvan te herstellen.
Met andere woorden: de boom die in maart als eerste enthousiast zijn blaadjes openvouwt, is niet noodzakelijk degene die in augustus het hardst staat te lachen.
Dat vond ik wel wat hebben.
Want wij mensen zijn nogal dol op vroeg beginnen.
De vroege vogel vangt de worm.
Wie eerst komt, eerst maalt.
Vroeg opstaan is gezond.
Vroeg sparen voor je pensioen.
Vroeg beginnen bewegen.
En vooral: na ziekte zo snel mogelijk weer op de been.
Daar zijn we helemaal gek op.
Iemand heeft een zware behandeling achter de rug en drie weken later wandelt hij alweer vijf kilometer.
"Amai, goed bezig!"
Een ander ligt na diezelfde drie weken nog iedere middag op de zetel.
Daar zeggen we natuurlijk niet van dat hij slecht bezig is.
Maar ergens hangt het toch in de lucht.
Vooruitgang hoort zichtbaar te zijn.
Revalideren.
Bewegen.
Conditie opbouwen.
Sociaal actief blijven.
Gezond eten.
Goed slapen.
Je leven weer oppakken.
Het is verdorie bijna een voltijdse baan.
En voor je het weet ben je niet alleen ziek geweest, maar kun je daarna ook nog eens onvoldoende goed herstellen.
Ik ken dat mechanisme ondertussen maar al te goed.
Als ik een paar dagen niet wandel, begint er ergens in mijn hoofd een klein mannetje met een clipboard rond te lopen.
Conditie.
Spiermassa.
Botten.
Gewicht.
Komaan Willy.
En dus trek je je schoenen aan.
Soms omdat je zin hebt om te wandelen.
Maar soms ook omdat dat kleine ettertje met zijn clipboard anders de hele dag blijft zeuren.
Misschien spreekt daarom die vroege boom me zo aan.
Want die doet iets waar wij mensen blijkbaar moeite mee hebben.
Niks.
De boom daarnaast staat al volop groen te wezen.
Vogeltje erin.
Zonnetje erop.
Fotosynthese aan.
Kijk hem gaan.
En onze boom?
Nog altijd knoppen.
Als bomen sociale media hadden, zou hij zich waarschijnlijk ernstig zorgen beginnen maken.
Iedereen loopt al uit behalve ik.
En ergens verschijnt ongetwijfeld een advertentie:
VIJF TIPS OM DEZE LENTE DE BESTE VERSIE VAN JEZELF TE WORDEN.
Met daarnaast een eik met een sixpack.
Maar de boom wacht.
Niet omdat hij lui is.
Niet omdat hij de moed heeft opgegeven.
Misschien gewoon omdat zijn moment nog niet gekomen is.
En wanneer de zomer droog wordt, blijkt dat wachten ineens helemaal niet zo dom.
Nu moeten we daar natuurlijk ook weer niet te veel levenswijsheid uit persen.
Een mens is geen boom. Als ik tot april in mijn bed blijf liggen en tegen Mevr. Willy zeg dat mijn knoppen nog gesloten zijn, vermoed ik dat mijn ecologische strategie vrij snel ter discussie zal worden gesteld.
Maar dat onderzoek zette me wel aan het denken.
We zijn zo gewend geraakt aan het idee dat vooruitgaan altijd betekent dat je iets doet, dat niets doen bijna automatisch voelt als achteruitgaan.
Terwijl herstellen misschien soms ook gewoon wachten is.
Een dag waarop niks lukt.
Een week waarin de conditie niet verbetert.
Een middag waarop de zetel wint.
Niet alles hoeft onmiddellijk groen te worden.
En misschien hoef ik me daar niet iedere keer schuldig over te voelen.
Sterker nog, ik heb sinds vanochtend besloten mijn uitstelgedrag voortaan anders te benoemen.
Ik stel niets uit.
Ik ben ook niet lui.
Ik pas gewoon een wetenschappelijk onderbouwde strategie toe om mijn weerbaarheid tegen toekomstige droogte te vergroten.
Klinkt toch stukken beter.
En mocht iemand daar problemen mee hebben...
dan loop ik wel uit wanneer ik er klaar voor ben.