De bijwerkingen van de bijwerkingen
Of hoe een eenvoudige pijnbehandeling uitgroeit tot een klinisch experiment met één vrijwilliger. In de medische wetenschap bestaat voor pijn een vrij overzichtelijk systeem. Ge hebt pijn, ge neemt iets tegen die pijn en als dat onvoldoende helpt, neemt ge iets sterkers. Dat heet de pijnladder. Een eenvoudig en elegant principe, vermoedelijk bedacht door mensen die zelf op dat ogenblik geen pijn hadden. Bij Mr Willy begon het experiment enkele maanden geleden eveneens volgens het boekje. Uitzaaiingen ter hoogte van T4 en T5, daarbovenop behoorlijk wat slijtage aan de omliggende tussenwervelschijven,. En pijn dus. Veel pijn. Aanvankelijk viel er nog enigszins mee te leven. Maar de weken werden maanden en de pijn begon zich steeds nadrukkelijker met mijn dagelijkse bezigheden te bemoeien. Vooral 's nachts. Slapen werd een kwestie van de juiste houding zoeken, voorzichtig draaien en hopen dat ge niet opnieuw wakker schoot van een pijnscheut die vanuit uw rug tot onder uw schouderblad en soms zelfs langs uw ribben trok. Overdag ging het dikwijls wat beter, zolang ik maar in beweging bleef. Stilzitten of liggen was een ander paar mouwen. En op den duur begon die ellendige rugpijn zowat alles te bepalen. Wanneer ik ging slapen, hoelang ik bleef liggen, wanneer ik opstond en wat ik overdag nog kon ondernemen. En dat maanden aan een stuk. Met af en toe een betere dag, kwestie van de moed erin te houden, maar telkens opnieuw die verdomde pijn. Die streek was de voorbije jaren al tweemaal bestraald geweest en dat had telkens geholpen, maar een derde klassieke bestraling werd problematisch. Het ruggenmerg blijkt namelijk niet onbeperkt bestand tegen wetenschappelijke belangstelling. Op een bepaald moment wordt het risico op collateral damage groter dan het mogelijke voordeel en moet men dus iets anders verzinnen. Dat iets anders heet pijnbestrijding. En daarmee begon een tweede verhaal. Want terwijl de pijn steeds hardnekkiger werd, groeide ook het arsenaal aan middelen waarmee men haar probeerde te bestrijden. Wat aanvankelijk bedoeld was om die ene ellendige rug wat tot bedaren te brengen, zou uiteindelijk uitgroeien tot een dagelijkse worsteling met pillen, pleisters, doseringen, tijdschema's en bijwerkingen. Waarbij de behandeling op sommige momenten haast evenveel aandacht begon op te eisen als de kwaal zelf. Men begon voorzichtig, met paracetamol. Diclofenac als ontstekingsremmer. Het soort middelen waarbij ge nog het gevoel hebt dat ge gewoon een wat hardnekkige rugpijn behandelt. Het resultaat was overzichtelijk. De pijn bleef. Dus kwam tramadol. Wetenschappelijke vaststelling nr. 1 Een pijnstiller hoeft de pijn niet te verminderen om wel degelijk bijwerkingen te veroorzaken. Tramadol bleek daarin bijzonder efficiënt. De rug bleef doen waar hij zin in had, maar Mr Willy werd ondertussen wel suffer. Daar kwamen duizeligheid en evenwichtsproblemen bij, iets waar hij trouwens voordien al enig talent voor had ontwikkeld. Vallen werd stilaan een reëel onderdeel van het dagelijks leven. Hij was zelfs naar een cursus oude-mannenjudo geweest om te leren hoe ge veilig tegen de grond gaat zonder daarbij nog bijkomende onderdelen te beschadigen.Destijds leek dat een licht overdreven voorzorgsmaatregel. Achteraf bekeken was het een vooruitziende investering. Want de pijn werd erger. En dus ging de wetenschap een trede hoger. Morfine. MS Contin, traagwerkend. En snelwerkende medicatie wanneer Ettertje tussendoor besloot dat de verdediging nog altijd onvoldoende was.En daarmee kwam er eindelijk zwaar geschut in huis. Nou, dan verwacht je toch enig respect van de tegenpartij. Een metastase die denkt: nu wordt het serieus, misschien moeten we het wat rustiger aan doen. Niet dus. De pijn bleef. Daarop werden geneesmiddelen vervangen, doses aangepast, oxycodon kwam erbij, OxyNorm voor de dorbraakpijnen en ondertussen verschenen ook fentanylpleisters op het toneel.Eerst voorzichtig, later in steeds zwaardere uitvoering. De medicijnkast begon steeds meer weg te krijgen van een klein distributiecentrum voor gereguleerde stoffen.En nog altijd bleef die rug zeer doen. Dat werd stilaan persoonlijk. Als ge een halve apotheek gebruikt, verwacht ge ten minste dat de pijn zich een beetje geïntimideerd toont. Maar nee. De medicatie werd zwaarder, de bijwerkingen werden zwaarder en Ettertje promoveerde blijkbaar gewoon mee. Wetenschappelijke vaststelling nr. 2 De grens tussen wakker, moe, suf en slapend is geen natuurkundige constante. Nu was het hoofd van Mr Willy op dat moment al niet meer fabrieksnieuw. Vier jaar abiraterone en prednisolone, daarvoor chemotherapie, en als gratis souvenir een behoorlijk chemobrein. Vergeetachtigheid, concentratieverlies, woorden die spoorloos verdwijnen op het ogenblik dat ge ze nodig hebt, naar een kamer lopen en daar aankomen zonder nog enig idee te hebben wat ge er kwam doen.Ook het karakter had onderweg een kleine update gekregen. Korter lontje. Minder geduld. Sneller geïrriteerd. Daar valt mee te leven. Ge maakt lijstjes, gebruikt uw telefoon, vloekt af en toe en vraagt ChatGPT welk woord ge alweer kwijt waart. Maar wanneer daar voldoende zware pijnstillers bovenop komen, begint het onderzoek een nieuwe fase. Eerst wordt ge moe. Daarna heel moe. Vervolgens komt er een stadium waarin ge technisch gezien nog wakker zijt, maar daar zelf niet meer volledig achter staat. En daarna begint de nachtbioscoop.Mr Willy is altijd een nachtmens geweest. 's Nachts aan de computer zitten, een beetje schrijven, lezen, tokkelen terwijl de rest van het huis stil is. Heerlijk.Tot ge op een avond achter dat scherm zit en uw moeder naast u komt zitten. Dat zou op zichzelf nog niet zo bijzonder zijn, ware het niet dat Ma Willy al jaren dood is. Ze zegt een paar woorden en dan is ze weg. Ze verdwijnt ergens achter een gordijn naar de keuken. Hoezo? Er is geen gordijn! Een andere keer verschijnt Pa Willy. Die is nog langer dood en ook hij blijft niet lang genoeg om een koffie te bestellen.Ge weet ondertussen perfect dat er iets niet klopt. Ge weet dat ze daar niet kunnen zitten. Ge weet zelfs dat ge waarschijnlijk ergens tussen slapen en wakker zijn hangt. Maar ge ziet ze wel. Dat is het merkwaardige. Niet noodzakelijk angstaanjagend. Soms zelfs bijna vertrouwd. En nu kan je moeilijk anders doen dan denken: fijn u nog eens te zien, Ma, maar ik was eigenlijk bezig met een blog te schrijven. Nou, de medische wetenschap beschikt gelukkig over terminologie die veel deftiger klinkt dan "mijn dode ouders zitten naast mijn computer". Eén van de mogelijke verklaringen heet opioïd-geïnduceerde neurotoxiciteit, afgekort OIN. Wetenschappelijke vaststelling nr. 3 Wanneer de afkorting chic genoeg klinkt, wordt zelfs hallucineren een medisch verschijnsel. OIN kan een heel spectrum omvatten: ernstige sufheid, cognitieve problemen, verwardheid, delirium, hallucinaties, tremor, myoclonieën en in bepaalde omstandigheden zelfs een verhoogde gevoeligheid voor pijn. Dat laatste verdient bijzondere aandacht. Een patiënt krijgt opioïden omdat hij pijn heeft. Bij hoge belasting kan zijn zenuwstelsel in bepaalde omstandigheden vervolgens juist gevoeliger worden voor pijn. Dat is ongeveer alsof ge de brandweer belt en bij aankomst merkt dat ze ook lucifers bijhebben.Ondertussen begon de werkelijkheid bij Mr Willy zelf nog wat losser in haar voegen te zitten. Een vlek op een deur lijkt langzaam naar beneden te schuiven. Voorwerpen lijken soms te bewegen. Niet spectaculair. Geen sofa die plots door de woonkamer wandelt. Gewoon subtiel genoeg om even te denken: stond dat daarjuist niet ergens anders?Hé, en daar is Loki, de kat van de buurvrouw! Wat doet die hier in de living? Niks waarschijnlijk, want één sprong en ze is weg. Juist, achter datzelfde gordijn. Achter de computer kon hij half slapen, half dromen en toch het gevoel hebben dat hij in die droom mensen en gebeurtenissen kon sturen. De grens tussen wat werkelijk gebeurde en wat zijn hoofd er zelf bij verzon, werd soms verdacht poreus. En toen kwam de muziek: gospel. Volledige melodieën, stemmen, muziek waar geen radio, telefoon of Spotify-account aan te pas kwam. Hij kon zelfs meezingen.Nu zijn auditieve hallucinaties op zichzelf natuurlijk geen reden tot feest, maar ge moet het positieve blijven zien: als uw hersenen dan toch besluiten illegaal radio te spelen, kunnen ze tenminste rekening houden met uw muzieksmaak. En nog altijd doet die rug pijn. Verdomd veel pijn! Dat moet in dit experiment voortdurend herhaald worden, want het is nogal makkelijk om afgeleid te raken door overleden ouders, bewegende deuren, weglopende katten of gratis gospel. Het oorspronkelijke onderzoeksprobleem was pijn. Die was er nog. Die is er nog. Nog steeds. En veel te veel. Wetenschappelijke vaststelling nr. 4 Wanneer de hersenen speciale effecten beginnen te produceren, is het oorspronkelijke probleem daarom nog niet opgelost. De pijnstilling werd dus verder aangepast. En toen begonnen ook handen, vingers en armen aan het experiment deel te nemen. Tremor. Myoclonieën. Opnieuw fantastische medische woorden die onmiddellijk veel ernstiger klinken dan: mijn vingers doen plots waar ze zelf zin in hebben.Ge zit aan het toetsenbord, typt een zin, en ineens slaat een vinger zonder toestemming neer. KLETS! Drie letters tegelijk. Nog een beweging. KLETSNa een halve minuut staat er iets op het scherm wat misschien Mongools is, maar in het Nederlands weinig betekenis heeft. Vooral rond slapen en wakker worden kunnen armen en handen opvallend zelfstandig functioneren. Na een middagdutje wakker worden als een trillend espenblad, even wachten tot lichaam en hersenen opnieuw een gemeenschappelijke eigenaar erkennen, en daarna verder. Dat wachten kan trouwens behoorlijk lang duren. Het eerste halfuur na een dutje zijn de trillingen soms zo erg dat behoorlijk typen nauwelijks lukt. Maar vreemd genoeg betert het wanneer Mr Willy gewoon begint te tokkelen. Eerst met vingers die alle richtingen uit willen, later steeds beter.Een mens went aan veel. Zelfs aan lichaamsdelen met autonomie. Maar de pijn bleef. Dus kwam pregabaline erbij. Pregabaline is een interessant product. Het is bedoeld om zenuwpijn af te remmen en het kan daar ook echt behoorlijk goed in zijn. Alleen blijkt het daarnaast nog een uitgebreid nevenberoep te hebben in mistproductie. Sufheid, duizeligheid, concentratieproblemen, geheugenproblemen, evenwicht dat wat minder overtuigd is van de zwaartekracht...En dus werd de pijnstilling verder aangepast. Oxycodon verdween uiteindelijk, Palladone verscheen, fentanyl bleef, pregabaline bleef en ook morfine kreeg opnieuw een plaats in het gezelschap. En nu zoudt denken dat ge met zo'n hoeveelheid verdovende middelen een volwassen olifant een middagdutje kunt bezorgen.Maar Ettertje bleek geen olifant. En die trok zich van dat hele farmaceutische offensief lange tijd nauwelijks iets aan. Wetenschappelijke vaststelling nr. 5 Sommige geneesmiddelen behandelen niet alleen uw kwaal. Ze nemen meteen het hele bedrijf over. En toen kwam Dexa. Dexamethason. Acht milligram per dag. En verdomme, het werkte. Na maanden van steeds zwaardere pijnstilling bleek daar plots een betrekkelijk onschuldig ogend pilletje te zijn dat Ettertje eindelijk een behoorlijke optater verkocht. Niet dat de pijn helemaal verdween, maar voor het eerst sinds maanden leek het erop dat de tegenpartij toch enig respect begon te krijgen voor de medische wetenschap. Ge zoudt er bijna ontroerd van worden. Alleen bleek Dexa een nogal merkwaardig heerschap. Aan de ene kant een weldoener die Ettertje behoorlijk op zijn donder gaf, aan de andere kant een onverzadigbare veelvraat die ondertussen de rest van het lichaam begon te plunderen. Een soort dokter Jekyll en meneer Hyde, maar dan in een doosje van de apotheek. En meneer Hyde had honger. Niet zomaar een beetje trek. Nee, een honger die zich van een volle maag geen bal aantrok. 's Morgens behoorlijk ontbijten, een uur later alweer honger. Een appel. Een banaan. Een yoghurtje. En nog altijd dat knagende gevoel : HongerMaar vooral : het moest iets lekkers zijn.Een wortel :Ge zijt toch geen konijnKomkommer? : Daar kunt ge misschien de ramen mee zemen, maar eten? Kom nou. Nee, koekjes. Chocolade. Speculaas. Snoep. Vooral veel snoep. En dan wordt de snoepkast ineens het belangrijkste meubelstuk in huis. Het merkwaardige is dat ge perfect weet wat er gebeurt. Ge hebt pas gegeten, uw maag zit vol en ge wéét dat ge er beter van af kunt blijven.Ge staat zelfs ernstig met uzelf te discussiëren. "Niet doen. Ge hebt al genoeg gegeten."Een volkomen redelijk standpunt. "Eentje kan toch geen kwaad."Ook niet helemaal onredelijk. "Maar ge hebt daarstraks ook al eentje genomen." "Ja, maar dat was daarstraks." En voor die wetenschappelijke discussie behoorlijk afgerond is, hebt ge het koekje al opgegeten. Het wordt zelfs een beetje gênant. Een volwassen man van drieënzeventig die al jaren tegen uitgezaaide kanker vecht, die chemotherapie, bestralingen en een indrukwekkende verzameling pijnstillers achter de kiezen heeft, blijkt niet meer in staat een pak speculaas met rust te laten. En ondertussen begon ook de weegschaal zich met het experiment te bemoeien. Vijf kilo erbij. In drie weken. Vijf! En dan staat ge daar op die weegschaal en vraagt ge u af waar die vijf kilo in godsnaam vandaan gekomen zijn. Zoveel hebt ge nu toch ook weer niet gegeten? Een vraag waarop de snoepkast vermoedelijk een iets ander antwoord had kunnen geven. En Dexa kan bovendien ook nog eens vocht vasthouden, zodat zelfs de weegschaal niet meer precies vertelt hoeveel ge nu eigenlijk gegeten hebt. Het gezicht werd ronder, de buik deed enthousiast mee en in de spiegel verscheen stilaan een uitvoering van Mr Willy die verdacht veel gelijkenis begon te vertonen met zijn eigen opgeblazen karikatuur.Gelukkig beschikte de buitenwereld over een eenvoudige oplossing. "Ge moet daar gewoon afblijven."Ge vraagt u af waarom die farmaceutische onderzoekers daar toch altijd zo ingewikkeld over doen. Want dat is nu juist het merkwaardige. Een opgezet gezicht, trillende handen of constipatie worden zonder veel discussie als bijwerkingen aanvaard. Maar zodra een geneesmiddel aan uw eetlust, uw humeur of uw gedrag begint te prutsen, verandert het verhaal.Dan heet het plots een gebrek aan discipline. Ge eet te veel. Ge hebt geen karakter. Ge moet u eens herpakken.Terwijl ge u ondertussen uitstekend bewust zijt van uw eigen gedrag. Ge weet perfect wat ge verkeerd doet. Ge hebt er alleen steeds minder over te vertellen. En toch kan je die kleine etterbak moeilijk de deur wijzen. Want Dexa had natuurlijk één bijzonder sterk argument. Het werkt. En wanneer Mr Willy daartegen protesteerde, hoefde Dexa alleen maar even in de richting van T4 en T5 te wijzen.:" Wilt ge hem terug?" Nee. Dat wilde Mr Willy absoluut niet. En daarmee was de discussie meestal afgelopen. Wetenschappelijke vaststelling nr. 6 Wanneer voldoende geneesmiddelen tegelijk aan het werk zijn, wordt het zoeken naar de schuldige een bijzonder ingewikkelde onderneming. Want Dexa was natuurlijk niet alleen. Fentanyl, Palladone, morfine, pregabaline, abiraterone, prednisolone en nog een hele verzameling andere middelen hadden ondertussen allemaal hun eigen werkzaamheden. De ene moest pijn bestrijden, de andere zenuwprikkels onderdrukken, nog een andere ontstekingsreacties afremmen. En ergens daartussen liep ook nog een patiënt rond die geacht werd alles iedere dag op de juiste tijdstippen in te nemen. Dat laatste is trouwens al een wetenschappelijk experiment op zichzelf. Een medicijndoosje met vierentwintig uur aan tabletten. Pilletjes voor 's morgens, 's middags, 's avonds en 's nachts. Sommige voor het eten, andere erna. Sommige traagwerkend, andere snelwerkend. En dan nog pleisters die om de zoveel dagen vervangen moesten worden. Met een chemobrein erbij werd het stilaan een loterij. Mevr Willy begon dus mee te controleren. Een uitstekende beslissing, want bij nazicht bleek er regelmatig wel ergens een pilletje verkeerd terechtgekomen te zijn. Niet noodzakelijk een verkeerde dosis, maar een verkeerd tijdstip. En bij middelen waarvan sommige urenlang doorwerken, is dat niet bepaald een onbelangrijk detail.De medische wetenschap heeft voor het gelijktijdig gebruik van veel geneesmiddelen een mooi woord: polyfarmacie. Mr Willy heeft er een ander woord voor. Misère. Want ondertussen was er in zijn lichaam wel een volledige vergadering bezig.Dexa zit vooraan en roeptp dat er gegeten moest worden. Pregabaline vond vooral dat er geslapen en voorzichtig gelopen moest worden. Fentanyl en de opioïden deden hun best om alles wat zachter en trager te maken. Het chemobrein vroeg om herhaling van de vorige agendapunten en de handen verzorgden spontaan de notulen door willekeurige letters op het toetsenbord te slaan. En achteraan zat Ettertje nog altijd met zijn vinger omhoog. "Excuseer. Ik ben er ook nog." Wetenschappelijke vaststelling nr. 7 De spectaculairste bijwerking is meestal niet degene die uw leven het meest verkleint. Een overleden moeder naast uw computer is spectaculair. Gospel uit een onzichtbare radio ook. En een kat die plots door de woonkamer springt terwijl er helemaal geen kat is, levert tenminste nog een verhaal op. Maar ondertussen gebeurt er iets veel minder spectaculairs. Mr Willy wordt wakker, staat op en probeert aan zijn dag te beginnen. Dat lukt. Meestal toch. Alleen verloopt alles wat trager. Het hoofd wil niet behoorlijk mee, de handen trillen en de benen hebben blijkbaar besloten dat ze niet langer voor alle werkzaamheden beschikbaar zijn. Vooral dat laatste begint serieus vervelend te worden. Een trap oplopen met een boodschappendoos in de armen? Vergeet het. Ge hebt uw handen nodig om u aan de leuning omhoog te trekken.Door uw knieën zakken is tegenwoordig ook geen bijzonder goed idee. Want weer recht geraken blijkt een hele onderneming. Eerst proberen, dan steun zoeken, vervolgens nog eens proberen en uiteindelijk hopen dat ge ergens iets stevigs kunt vastgrijpen.Een mens zou bijna overwegen om voortaan uitsluitend nog op kniehoogte te leven. Alleen staat de koelkast daar niet. En dan is er nog de blaas. Die heeft blijkbaar besloten dat ze na al die jaren trouwe dienst recht heeft op wat meer zelfstandigheid.Ge kunt daarover discussiëren, maar meestal is de beslissing dan al genomen. Dus draagt Mr Willy tegenwoordig veiligheidshalve een luierbroekje. Praktisch, comfortabel en eigenlijk best geruststellend. Recent kwam Betmiga erbij en dat lijkt alvast wat te helpen. Maar toch. Ge zijt drieënzeventig jaar lang behoorlijk vertrouwd geraakt met de werking van uw eigen lichaam en ineens beginnen verschillende afdelingen zonder overleg hun eigen reglementen op te stellen. De handen beven. De benen weigeren dienst. De blaas doet haar eigen zin en het hoofd vraagt regelmatig of er misschien nog ergens een bed beschikbaar is. Want ook dat is ondertussen een vast onderdeel van het experiment geworden: slapen. Mr Willy is zowat de hele dag een beetje slaperig. Niet altijd doodmoe, maar voortdurend in een toestand waarin een gemakkelijke zetel behoorlijk aantrekkelijk lijkt. Een middagdutje is geen luxe meer, het is bijna een verplicht onderdeel van het dagprogramma. En toch is er iets vreemds aan de hand. Na dat dutje, wanneer de ergste trillingen eenmaal verdwenen zijn, wordt het hoofd vaak weer behoorlijk helder. En 's avonds, na enkele korte hazenslaapjes, is Mr Willy soms zelfs op zijn best. Dan wordt er geschreven, gelezen, nagedacht en af en toe nog behoorlijk wat uitgespookt. Alleen weet ge nooit precies hoelang die helderheid gaat duren. En dat is misschien nog het vervelendste. Niet die ene spectaculaire hallucinatie of die onverklaarbare beweging van een voorwerp, maar het geleidelijk verdwijnen van kleine stukjes zelfstandigheid. Een trap. Een boodschap. Een wandeling. Een paar uur geconcentreerd schrijven. Dingen waar ge vroeger niet eens over nadacht. Wetenschappelijke vaststelling nr. 8 Een patiënt zonder pijn is niet noodzakelijk een succesvolle patiënt. Hij kan ook gewoon heel diep slapen. En dat bleek niet eens een grap. Op een bepaald moment was er eindelijk eens een dag waarop de pijn zowat verdwenen leek. Eindelijk. Na maanden ellende. Mr Willy sliep. Heerlijk. Diep. Zonder pijn. Alleen probeerde Mevr Willy hem wakker te krijgen. Dat lukte nauwelijks. Zij trok aan hem, riep, probeerde reactie te krijgen en zag haar man daar liggen in een toestand waarvan zij absoluut niet wist of die nog onder "goed slapen" viel. Zelf kreeg hij daar weinig van mee. Hij lag uitstekend. Geen pijn. Geen zorgen. Volkomen van de wereld. Achteraf bekeken was het farmaceutische evenwicht waarschijnlijk enigszins enthousiast bereikt. Nu is de toestand gelukkig veranderd. De pijn is tegenwoordig heel wat beter beheersbaar. Echte doorbraakpijnen zijn zeldzaam geworden. Af en toe zijn er nog flinke pijnscheuten, dikwijls behoorlijk hinderlijk, maar meestal niet voldoende om onmiddellijk extra medicatie te nemen. Ettertje heeft zich dus eindelijk een beetje koest gehouden. Niet volledig, dat zou te mooi zijn. Maar toch voldoende om van een duidelijke verbetering te spreken. En nu begint het pas echt ingewikkeld te worden. Want hoeveel van die pijnstillers zijn er eigenlijk nog nodig? Welke veroorzaken de meeste sufheid? Kan Dexa verminderd worden zonder dat de pijn opnieuw op hol slaat? Is de spierzwakte een gevolg van de medicatie, van de langdurige behandelingen of van iets anders? En vooral: hoeveel risico loopt ge wanneer ge aan dat moeizaam bereikte evenwicht begint te prutsen?Dat zijn geen eenvoudige vragen. Zeker niet wanneer de verschillende geneesmiddelen elkaar ook nog eens kunnen versterken. Wetenschappelijke vaststelling nr. 9 Wanneer de behandeling eindelijk begint te werken, blijkt de patiënt aan een grondige onderhoudsbeurt toe. En dus komen de witte jassen weer in actie. Dinsdag 25.11 de oncoloog. Daar moet onder andere bekeken worden of Ettertje ter hoogte van T4 en T5 nog rechtstreeks aangepakt kan worden. Een nieuwe, selectieve behandeling misschien. CT-geleide brachytherapie wordt genoemd, maar of dat technisch mogelijk is, moet nog onderzocht worden. Woensdag 26.11 de huisarts. Denosumab staat op het programma, maar ook die toenemende spierzwakte en de mogelijke invloed van de medicatie moeten besproken worden. Vrijdag 28.11 de pijnarts. Dat belooft een interessante bijeenkomst te worden. Want daar moet het hele farmaceutische gezelschap opnieuw tegen het licht gehouden worden. Kan Dexa wat verminderd worden? Kan er iets af van de andere middelen? Is het mogelijk de sufheid terug te dringen zonder Ettertje onmiddellijk weer vrije toegang tot de rug te verlenen? En half december mag de uroloog zich dan nog eens over de blaas buigen. Vier specialisten, vier verschillende invalshoeken, maar uiteindelijk allemaal bezig met hetzelfde lichaam. Dat van Mr Willy. Ge zou bijna denken dat er ergens een centrale dienst bestaat die het geheel coördineert. Maar die dienst heet blijkbaar Mevr Willy. En die heeft het er soms behoorlijk druk mee. Onderzoeksresultaten Na enkele maanden beschikt de proefpersoon inmiddels over een indrukwekkende hoeveelheid praktijkervaring. Hij heeft kennisgemaakt met sufheid, duizeligheid, evenwichtsverlies, vallen, concentratieproblemen, woordvindingsproblemen, tremor, myoclonieën, levensechte dromen, visuele illusies, auditieve hallucinaties, bezoek van overleden familieleden, een ingebouwde gospelzender, spierzwakte, gewichtstoename, een vrijwel onbeheersbare eetlust, veranderde slaap en een blaas die af en toe vergeet waarvoor ze eigenlijk dient. Daarnaast gebruikt hij inmiddels voldoende farmaceutische producten om bij een luchthavencontrole enige uitleg te moeten verschaffen. Het oorspronkelijke onderzoeksdoel was: pijn verminderen. De proefpersoon meldt: de pijn is aanzienlijk verminderd. Dat is goed nieuws. De proefpersoon meldt eveneens dat de rest van zijn lichaam ondertussen nogal wat bezwaarschrifen heeft ingediend. Dat is minder goed nieuws. Voorlopige conclusie De medische wetenschap adviseert een evenwicht te zoeken tussen voldoende pijnstilling, aanvaardbare bijwerkingen en een behoorlijke levenskwaliteit. De proefpersoon werd hiervan op de hoogte gebracht en is het daar volledig mee eens. Alleen blijkt het vinden van dat evenwicht in de praktijk een stuk ingewikkelder dan het formuleren ervan.Want ondertussen zijn we enkele maanden, een flinke verzameling geneesmiddelen en een behoorlijk aantal medische experimenten verder. Ettertje heeft weliswaar een paar flinke tikken gekregen, maar van een definitieve overwinning is nog geen sprake. En terwijl de witte jassen zich over zijn verdere behandeling buigen, heeft Mr Willy er een heel gezelschap bij gekregen. Spieren die niet altijd meer willen meewerken, handen die af en toe zelfstandig beslissingen nemen, een hoofd dat soms wat trager draait en een lichaam dat op de meest ongelegen momenten vindt dat het dringend moet gaan slapen. Toch maakt de proefpersoon zich voorlopig niet bijzonder veel zorgen. Natuurlijk zijn er vervelende momenten, maar er zijn ook goede. Er wordt nog altijd geschreven, gelezen, gelachen en geleefd. En dat laatste is uiteindelijk toch de bedoeling van heel die medische onderneming. Volgende week mogen de witte jassen weer aan het werk. Misschien kan er een geneesmiddel af, misschien moet er iets vervangen worden. Misschien blijkt Dexa toch wat minder onmisbaar dan iedereen dacht. En misschien krijgt Ettertje binnenkort nog een heel andere behandeling op zijn donder. We zullen zien. Ondertussen heeft Mr Willy alvast één ding geleerd. Wanneer ge pijnstillers begint te nemen, weet ge ongeveer waarvoor ge ze neemt. Wat ge er allemaal bij krijgt, ontdekt ge onderweg. De proefpersoon werd hiervan op de hoogte gebracht. Het onderzoek loopt nog.